Çekişmeli Boşanma Davası 2026: Sebepler, Süreç ve Haklarınız

Çekişmeli Boşanma Davası Nedir?

Çekişmeli boşanma davası, eşlerin boşanma konusunda ya da boşanmanın sonuçları olan nafaka, velayet, maddi-manevi tazminat ve mal paylaşımı gibi konularda uzlaşamadığı durumlarda açılan dava türüdür. Anlaşmalı boşanmanın aksine, taraflardan en az biri boşanmaya itiraz eder ya da koşullar konusunda anlaşmazlık yaşanır.

Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 161 ile 166. maddeleri arasında düzenlenen çekişmeli boşanma davaları; zina, hayata kast, pek kötü veya onur kırıcı davranış, terk, akıl hastalığı ve evlilik birliğinin temelinden sarsılması gibi çeşitli sebeplere dayanabilir. Bu davaların kendine özgü ispat yükleri, süreci ve hukuki sonuçları bulunmaktadır.

İstanbul’da görev yapan deneyimli bir aile avukatıyla süreci yürütmek, hem hak kayıplarını önlemek hem de davanın olabildiğince kısa sürede sonuçlanmasını sağlamak açısından büyük önem taşır.

Çekişmeli Boşanma Sebepleri: TMK’da Hangi Haller Sayılmıştır?

TMK’da boşanma sebepleri özel ve genel sebepler olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Çekişmeli davalarda taraflar aşağıdaki özel sebeplerden birine ya da genel sebebe dayandırabilirler:

1. Zina (TMK m. 161)

Eşlerden birinin zina etmesi halinde diğer eş boşanma davası açabilir. Ancak davaya hakkı olan eşin, zina sebebini öğrenmesinden itibaren altı ay ve her hâlde zina eyleminden itibaren beş yıl içinde dava açması zorunludur; aksi takdirde dava hakkı düşer. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025-2026 dönemindeki kararlarında; zinayı affeden ya da hoşgören eşin bu fiilden kusur çıkaramayacağını istikrarlı biçimde vurgulamıştır.

2. Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış (TMK m. 162)

Eşlerden birinin diğerinin yaşamına kast etmesi, pek kötü davranması (ağır fiziksel şiddet, işkence vb.) ya da onur kırıcı eylemde bulunması halinde mağdur eş boşanma hakkına sahip olur. Boşanma sebebini öğrenmeden itibaren altı ay ve olaydan itibaren beş yıl hak düşürücü süre uygulanır. Aile içi şiddet mağdurları bu davayla birlikte 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ve koruma kararı da talep edebilir.

3. Terk (TMK m. 164)

Eşlerden biri ortak konutu terk eder ve en az dört ay dönmezse, diğer eş boşanma davası açabilir. Terk durumunda mahkeme aracılığıyla ihtar gönderilebilir; ihtardan sonra iki ay içinde de dönülmezse dava şartları oluşmuş sayılır.

4. Akıl Hastalığı (TMK m. 165)

Eşlerden birinin akıl hastası olması ve bu hastalığın ortak hayatı diğer eş açısından çekilmez kılması halinde boşanma talep edilebilir. Mahkeme, hastalığın geçmesine olanak bulunmadığını resmi sağlık kurulu raporuyla tespit ettirir.

5. Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması (TMK m. 166)

En sık başvurulan genel boşanma sebebidir. Evlilik birliğinin, devamı eşlerden beklenemeyecek derecede temelinden sarsılmış olduğu her durumda taraflardan biri çekişmeli dava açabilir. Yargıtay, “tam ve derin sarsılma” kriterini arar; kusur tespiti yapılarak tarafların birbirinden ne ölçüde sorumlu olduğu belirlenir.

Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır? Adım Adım Süreç

Çekişmeli boşanma davası, Aile Mahkemesi‘nde açılır. İstanbul’da Bakırköy, Anadolu (Kadıköy) ve diğer adliye bünyesindeki aile mahkemeleri bu davalara bakmaktadır. Süreç genel olarak şu adımlardan oluşur:

1. Dava dilekçesinin hazırlanması: Boşanma sebebi, talepler (nafaka, velayet, tazminat, mal paylaşımı) ve deliller ayrıntılı biçimde dilekçeye yansıtılır.
2. Dava harcının yatırılması ve dava açılması: 2026 yılı harç tarifelerine göre belirlenen dava harcı ödenerek dava kaydedilir.
3. Tensip zaptı ve davetiye: Mahkeme ilk duruşma tarihini belirler; davalı eşe dava dilekçesi ve duruşma davetiyesi tebliğ edilir.
4. Cevap dilekçesi: Davalı, iki hafta içinde cevap dilekçesini sunar.
5. Ön inceleme duruşması: Taraflar sulh görüşmesine davet edilir. Anlaşma sağlanamıyorsa delil sunumu aşamasına geçilir.
6. Tahkikat: Tanıklar dinlenir, deliller incelenir, gerekirse sosyal inceleme raporu istenir.
7. Sözlü yargılama ve karar: Tüm aşamalar tamamlandıktan sonra mahkeme hüküm kurar.
8. İstinaf ve temyiz: Karara itiraz hakkı saklıdır; Bölge Adliye Mahkemesi (BAM) ve ardından Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’ne başvurulabilir.

Çekişmeli Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

2026 itibarıyla İstanbul aile mahkemelerinde çekişmeli boşanma davaları ortalama 1 ila 3 yıl arasında sürmektedir. Dava süresi aşağıdaki faktörlere bağlı olarak uzayabilir ya da kısalabilir:

• Tanık sayısı ve ifadelerin alınma süresi
• Delillerin toplanması (sosyal inceleme raporu, mali araştırma vb.)
• Velayet ya da mal rejimi konusundaki anlaşmazlığın boyutu
• Mahkemenin iş yükü (İstanbul’da yoğunluk nedeniyle duruşmalar arası süre uzayabilmektedir)
• İstinaf veya temyiz aşamasının devreye girmesi

Avukatlık desteğiyle hazırlanmış eksiksiz bir dava dosyası, gereksiz ertelemeler önlenerek yargılama süresinin kısaltılmasına doğrudan katkı sağlar.

Boşanmada Nafaka, Velayet ve Tazminat Talepleri

Nafaka

Boşanma kararıyla birlikte mahkeme; tedbir nafakası, yoksulluk nafakası ve çocuklar için iştirak nafakasına hükmedebilir. TMK m. 175’e göre yoksulluk nafakasına hükmedilmesi için, nafaka talep eden eşin kusursuz ya da daha az kusurlu olması ve boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olması gerekir. Nafaka miktarı, tarafların ekonomik durumu ve yaşam standartları gözetilerek belirlenir; Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) enflasyon oranları esas alınarak her yıl güncellenir.

Velayet

Müşterek çocukların velayeti, çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde belirlenir. Mahkeme, gerektiğinde sosyal inceleme raporu ve pedagog görüşü alır. 2025-2026 döneminde Yargıtay 2. Hukuk Dairesi; velayetin belirlenmesinde çocuğun güvenli bağlanma ilişkisini ön planda tutan kararlar vermeye devam etmektedir.

Maddi ve Manevi Tazminat

TMK m. 174 uyarınca, boşanmada kusursuz ya da daha az kusurlu olan eş; mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen taraf için maddi tazminat, kişilik hakları zedelenen taraf için ise manevi tazminat talep edebilir. Tazminat miktarları somut olayın ağırlığına, kusur derecesine ve tarafların ekonomik gücüne göre değişir.

Çekişmeli Boşanmada Sık Yapılan Hatalar

• Sosyal medya paylaşımlarını silmemek: Whatsapp mesajları, Instagram DM’leri ve diğer dijital içerikler delil olarak mahkemeye sunulabilir.
• Hak düşürücü süreleri kaçırmak: Özellikle zina ve hayata kast gibi özel sebeplerde altı aylık süre son derece kritiktir.
• Ortak hesapları erken kapatmak: Mal rejimi tasfiyesi tamamlanmadan yapılan tek taraflı işlemler hukuki sorunlara yol açabilir.
• Avukatsız süreç yürütmek: Çekişmeli davalarda usul hataları telafi edilemez hak kayıplarına neden olabilir.
• Kişisel görüşme ve uzlaşma girişimlerini belgelememek: Sulh teklifleri yazılı olarak yapılmalı, karşı tarafın reddi de kayıt altına alınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Çekişmeli boşanma davasında kim haklı çıkar?

Mahkeme, tarafların kusur durumunu değerlendirir. Daha az kusurlu ya da kusursuz olan eş, nafaka ve tazminat talepleri bakımından lehine hükümler alabilir. “Haklı” çıkma, somut delillere ve tanık beyanlarına bağlıdır.

Çekişmeli boşanma davasında anlaşmaya dönülebilir mi?

Evet. Dava süresince taraflar her aşamada sulh yoluyla anlaşmalı boşanma protokolü hazırlayarak davayı sonlandırabilirler. Bu hem zaman hem de masraf bakımından avantajlıdır.

Boşanma davası açmak için Türkiye’de olmak gerekiyor mu?

Hayır. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşları, vekaletname düzenleyerek avukat aracılığıyla Türkiye’deki aile mahkemelerinde dava açtırabilir ve süreci vekilleri aracılığıyla takip ettirebilir.

Çekişmeli boşanma davası masrafları ne kadardır?

Dava harcı, vekâlet ücreti ve yargılama giderleri (bilirkişi, sosyal inceleme, posta vb.) olmak üzere birden fazla kalem vardır. 2026 yılı avukatlık asgari ücret tarifesine göre İstanbul’daki aile davaları için ücretler dava karmaşıklığına göre değişmektedir. Avukat tutulmaması durumunda hak kayıpları çok daha maliyetli olabilir.

Çekişmeli boşanmada nafaka ne zaman başlar?

Dava süresince mahkeme tarafından tedbir nafakasına hükmedilebilir. Bu nafaka, boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte yoksulluk nafakasına dönüşür ya da sona erer; mahkeme kararına göre belirlenir.

İstanbul’da Çekişmeli Boşanma Avukatı

İstanbul’da Bakırköy, Beşiktaş, Kadıköy, Ataşehir ve Avcılar gibi ilçelerdeki aile mahkemelerinde yürütülen çekişmeli boşanma davalarında deneyimli bir aile avukatının desteği büyük fark yaratır. Av. Merve Arı, İstanbul’da aile hukuku alanındaki çekişmeli boşanma davalarında müvekkillerine kapsamlı hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.

Hukuki sürecinizi doğru adımlarla başlatmak, nafaka, velayet ve tazminat haklarınızı güvence altına almak için profesyonel destek alın.

Ücretsiz ön değerlendirme için hemen iletişime geçin →

0