Alacak Davası 2026: Nasıl Açılır, Şartları, İspat Yükü ve İcra Süreci

Yazan: Av. Merve Arı | İstanbul Barosu | Bu makale hukuki bilgilendirme amaçlıdır, danışmanlık yerine geçmez.

Alacak Davası Nedir? (Temel Tanım)

Alacak davası, borçlunun borcunu gönüllü olarak ödememesi durumunda alacaklının, mahkeme kanalıyla alacağını zorla tahsil etmek amacıyla açtığı eda davasıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) bu sürecin temel yasal dayanağını oluşturmaktadır.

Büromuzda sıkça karşılaştığımız bir durumdur: Müvekkil, sözlü anlaşma ya da yazılı sözleşme ile borç vermiş; ancak borçlu ödeme yapmaktan kaçınmaktadır. Bu noktada dava yolu hukuki zorunluluk hâline gelir. Alacak davası, doğrudan belirli bir ödemeyi talep ettiğinden “eda davası” olarak nitelendirilir; mahkeme kararı ilamlı icra yoluyla infaz edilebilir.

Alacak davaları aşağıdaki temel türlere ayrılır:

• Belirsiz alacak davası (HMK md. 107): Alacak miktarı tam olarak belirlenemiyor ya da belirlenmesi hakkaniyete aykırı sonuç doğuruyorsa açılır.
• Kısmi dava: Toplam alacağın bir bölümü için dava açılır; kalan kısım ıslah yoluyla artırılabilir.
• Tam alacak davası: Miktarın tamamen belli olduğu durumlarda dava baştan tam tutarla açılır.

Alacak Davası Açma Şartları 2026

Alacak davasının kabul görebilmesi için bazı temel hukuki şartların bir arada bulunması gerekir. Uygulamada görüyoruz ki bu şartlardan birinin eksik olması, davanın usulden reddiyle sonuçlanabiliyor.

1. Alacağın mevcut ve muaccel olması: Borcun ödeme tarihi gelmiş olmalıdır. Vadesi gelmemiş borç için alacak davası açılamaz.
2. Taraf ehliyeti ve dava ehliyeti: HMK md. 50-52 uyarınca davacı ve davalının medeni haklardan yararlanma ve kullanma ehliyetine sahip olması gerekir.
3. Zamanaşımı süresinin dolmamış olması: TBK md. 146’ya göre genel zamanaşımı süresi 10 yıldır; ticari alacaklarda 5 yıl, kira alacaklarında 5 yıl uygulanabilir (TBK md. 147).
4. Arabuluculuk şartı: İşçilik alacakları başta olmak üzere bazı alacak türlerinde dava öncesi zorunlu arabuluculuk başvurusu yapılmalıdır (7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu md. 3).
5. Yetkili mahkemede dava açılması: HMK md. 6 uyarınca genel kural davalının yerleşim yeri mahkemesidir; sözleşmeden kaynaklanan alacaklarda ise edimin ifa yeri mahkemesi de yetkilidir (HMK md. 10).

Alacak Davası Nasıl Açılır? (2026 Adım Adım Süreç)

Hangi mahkemede açılır?

Alacak miktarı 2026 itibarıyla 107.630 TL ve altında ise Sulh Hukuk Mahkemesi, bu tutarın üzerinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. İşçilik alacaklarında İş Mahkemesi, ticari uyuşmazlıklarda ise Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili mahkeme olarak belirlenir.

Dava dilekçesi nasıl hazırlanır?

HMK md. 119 uyarınca dava dilekçesinde şu unsurlar yer almalıdır: tarafların kimlik bilgileri, dava konusu alacağın açıklaması, hukuki dayanak (sözleşme, fatura, senet vb.), delil listesi ve talep sonucu. Dilekçenin eksik düzenlenmesi kesin süre ile tamamlatılır; tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır.

Alacak davası ne kadar sürer?

İstanbul mahkemelerindeki iş yüküne göre ortalama bir alacak davası 12 ila 24 ay arasında sonuçlanmaktadır. Duruşma sayısı, bilirkişi süreci ve tarafların itiraz yollarına başvurması süreyi uzatabilir. İstinaf ve temyiz aşamaları eklendiğinde bu süre 3-4 yıla kadar çıkabilmektedir.

İspat Yükü ve Deliller

TBK md. 8 ve HMK md. 190 uyarınca ispat yükü kural olarak alacaklıya aittir. Yani davacının, alacağın varlığını, miktarını ve muaccel olduğunu ispat etmesi gerekir. Davalı borcu ödediğini ya da borç ilişkisinin hiç doğmadığını ileri sürüyorsa ispat yükü bu noktada davalıya geçer.

Uygulamada en güçlü deliller şunlardır:

• Yazılı sözleşme veya senet: Belirli bir tutarın üzerindeki borçlar (2026: 7.200 TL) yazılı delille ispatlanmak zorundadır (HMK md. 200).
• Fatura ve ticari kayıtlar: Ticari defterlerin delil olarak kabul edilebilmesi için usulüne uygun tutulmuş olması gerekir.
• Banka transferi ve ödeme dekontları: EFT/havale dekontları kuvvetli ispat aracıdır.
• E-posta ve mesajlaşma kayıtları: Yargıtay 11. HD’nin 2023/4521 E., 2024/2890 K. sayılı kararında WhatsApp yazışmaları delil olarak kabul edilmiştir.
• Tanık beyanı: Yazılı delil bulunmayan durumlarda sınırlı koşullarda kabul edilir.

Belirli bir miktarı aşan alacaklarda haksız fiil tazminatı davası ile alacak davasının birlikte ya da ayrı açılması da gündeme gelebilir; hukuki strateji bu noktada kritik önem taşır.

Belirsiz Alacak Davası: 2026 Yargıtay Kararları Işığında

HMK md. 107 ile düzenlenen belirsiz alacak davası, özellikle işçilik alacaklarında ve haksız fiil davalarında sıkça başvurulan bir yoldur. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2024/12-567 E., 2025/489 K. sayılı kararında belirsiz alacak davasının ön koşulları netleştirilmiştir:

• Davacının alacak miktarını baştan belirleyememesi ya da belirlemenin hakkaniyete aykırı sonuç doğurması gerekir.
• Miktarı tam olarak bilen davacının belirsiz alacak davası açması hakkın kötüye kullanımı sayılır ve dava usulden reddedilir.
• Islah yoluyla artırım yapılabilir; bu durumda zamanaşımı dava tarihi itibarıyla kesilmiş sayılır.

Yargıtay 9. HD’nin 2025/3412 E., 2025/8901 K. sayılı kararı ise işçilik alacaklarında belirsiz alacak davasının zamanaşımını durdurucu etkisini bir kez daha teyit etmiştir. Büromuzda bu kararları yakından takip ederek müvekkillerimizin dava stratejilerini güncel Yargıtay içtihadına göre şekillendiriyoruz.

Kararların tam metinlerine Yargıtay resmi sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz.

İcra Yoluyla Alacak Takibi: Dava mı, İcra mı?

Alacaklı, dava açmak yerine ya da davaya ek olarak ilamlı veya ilamsız icra yoluna başvurabilir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) kapsamındaki bu yollar şunlardır:

İlamsız icra yolunda borçlunun 7 gün içinde itiraz hakkı bulunmaktadır. İtiraz yapılması hâlinde alacaklının itirazı kaldırma davası (İİK md. 67) veya menfi tespit ve istirdat davaları gündeme gelir. Maddi tazminat davası ile birlikte değerlendirilen alacak takipleri, doğru strateji ile daha etkin sonuçlar vermektedir.

İstanbul’da Alacak Davası: Yetkili Mahkemeler ve Pratik Bilgiler

İstanbul’da alacak davası açacak olanlar için en sık sorulan pratik sorulara yanıt verelim:

İstanbul’da hangi adliyede dava açılır?

Davalının ikamet adresine göre Anadolu Adliyesi (Kadıköy), Bakırköy Adliyesi ya da İstanbul Anadolu veya İstanbul Avrupa Adliyesi yetkili olabilir. Beşiktaş, Şişli, Avcılar gibi ilçelerde ikamet eden borçlular için Bakırköy veya İstanbul Adliyesi genellikle yetkili mahkemedir.

Dava masrafları ne kadar?

2026 yılı için Harçlar Kanunu cetvellerine göre nispi başvuru harcı alacak miktarının binde 68,31’i olarak hesaplanmaktadır. Buna ek olarak gider avansı, bilirkişi ücreti ve vekâlet harcı da dava maliyetine dahildir. Davayı kazanan taraf yargılama giderlerini karşı taraftan talep edebilir.

Alacak davasında faiz nasıl işler?

TBK md. 88 uyarınca yasal faiz oranı uygulanır. Ticari alacaklarda 3095 sayılı Kanun’un belirlediği ticari faiz uygulanır. Sözleşmede daha yüksek faiz oranı kararlaştırılmışsa sözleşme oranı geçerlidir. Dava tarihinden itibaren temerrüt faizi talep edilebilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Alacak davası zamanaşımı süresi ne kadardır?

TBK md. 146 gereği genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Ancak kira alacakları ve belirli haksız fiil alacakları için 5 yıllık özel zamanaşımı süreleri söz konusudur (TBK md. 147). Zamanaşımı; borcun muaccel olduğu tarihten, bilinmiyorsa öğrenme tarihinden itibaren başlar. İcra takibi veya dava açılması zamanaşımını keser (TBK md. 154).

Sözlü borç anlaşmasında alacak davası açılabilir mi?

Evet, açılabilir; ancak ispat güçlüğü ciddi bir sorun oluşturur. 2026 itibarıyla belirli bir tutarı (7.200 TL) aşan sözlü borç anlaşmaları HMK md. 200 gereği yazılı delille ispat edilmek zorundadır. Bu tutarın altında kalan alacaklarda tanık dahil her türlü delil kabul edilir. Sözlü anlaşmalarda WhatsApp veya e-posta yazışmaları delil değeri taşıyabilir.

Karşı taraf itiraz ederse ne olur?

İlamsız icra takibinde borçlunun 7 gün içinde itiraz etmesi hâlinde takip kendiliğinden durur. Alacaklı bu durumda itirazın iptali davası açarak (İİK md. 67) itirazın haksız olduğunu ispat etmelidir. Mahkeme itirazın haksız olduğuna hükümlerse yüzde yirmi oranında icra inkâr tazminatına da hükmedebilir.

Alacak davasını avukatsız açabilir miyim?

Hukuki olarak mümkündür; Türk hukuku zorunlu avukat temsilini yalnızca bazı istisnai durumlara bağlamıştır. Ancak alacak davalarının usul ve esas kuralları oldukça teknik bir alan olduğundan, özellikle 50.000 TL üzerindeki alacaklarda avukatlı temsil hem hak kayıplarını hem de zaman kaybını önler. mevzuat.gov.tr üzerinden güncel Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na ulaşabilirsiniz.

Yurt dışında yaşayan bir kişiye karşı Türkiye’de alacak davası açılabilir mi?

Evet; HMK md. 447 ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun çerçevesinde yabancı uyruklu ya da yurt dışında ikamet eden borçlulara karşı Türk mahkemelerinde dava açılabilir. Yabancılık unsuru içeren davalarda mahkemeler hangi ülke hukukunun uygulanacağını somut koşullara göre belirler; bu nedenle adalet.gov.tr‘dan konuya ilişkin mevzuata ulaşılabilir.