Tanıma ve Tenfiz Davası Nedir?
Tanıma ve tenfiz davası; yabancı bir devletin mahkemesince verilen kararın, Türk hukuku bakımından da geçerli ve bağlayıcı sayılması amacıyla Türk mahkemelerinde açılan bir dava türüdür. Bu davalar, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (MÖHUK) m. 50-59 hükümleri çerçevesinde yürütülmektedir.
Tanıma: Yabancı mahkeme kararının Türk hukuku bakımından kesin hüküm veya kesin delil etkisi doğurmasına yönelik işlemdir. Tarafların hukuki statüsünü etkileyen kararlar (boşanma, soybağı vb.) genellikle tanıma yoluyla kabul edilir.
Tenfiz: Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de icra edilebilir hale getirilmesidir. Nafaka, tazminat veya taşınır teslimine ilişkin kararlar tenfiz yoluyla icra takibine konu edilebilir.
Tanıma ve Tenfiz Davasının Şartları (2026)
MÖHUK m. 54 uyarınca tenfize karar verilebilmesi için aşağıdaki koşulların sağlanması gerekmektedir:
- Türkiye Cumhuriyeti ile kararı veren devlet arasında karşılıklılık ilkesinin bulunması ya da ilgili devletin hukukunda veya iki devlet arasındaki milletlerarası sözleşmede tenfize ilişkin hükümlerin mevcut olması
- Kararın, yabancı mahkemenin yargı yetkisini düzenleyen kendi hukukuna göre kesinleşmiş olması
- Kararın, münhasıran Türk mahkemelerinin yetki alanına girmeyen bir konuya ilişkin bulunması
- Hükmün Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması
- Davalının savunma hakkının ihlal edilmemiş olması
Hangi Kararlar İçin Tanıma-Tenfiz Açılır?
- Yurt dışı boşanma kararları
- Velayet ve kişisel ilişki (refakat hakkı) kararları
- Yurt dışı nafaka kararları
- Yabancı mahkemelerce verilen tazminat kararları
- Miras ve tasfiye kararları
- Ticari uyuşmazlıklara ilişkin yabancı ilamlar
Yetkili ve Görevli Mahkeme
2026 yılı itibarıyla tanıma ve tenfiz davalarında görevli mahkeme aile mahkemesi veya asliye hukuk mahkemesidir. Davanın açılacağı yer bakımından ise davalının Türkiye’deki yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir; davalının Türkiye’de yerleşim yeri yoksa dava herhangi bir Türk aile/asliye hukuk mahkemesinde açılabilir.
2026 Güncel Yargıtay Kararları
Yargıtay’ın tanıma ve tenfiz davalarındaki güncel tutumu şu yönde gelişmektedir:
- Yabancı boşanma ilamının tanıması için evlilik birliğinin Türk sicilinde de sona ermesi gerektiği, bu nedenle nüfus müdürlüğüne bildirim yapılması zorunluluğu teyit edilmektedir.
- Çocuğun üstün yararı ilkesi gerekçesiyle verilen yabancı velayet kararlarının Türk kamu düzenine aykırı olmadığı ve tenfizine karar verilebileceği vurgulanmaktadır.
- Savunma hakkını kısıtlayan yabancı ilamların tenfizinin reddedilmesi gerektiğine dair içtihat sürmektedir.
Dava Süreci ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tanıma ve tenfiz davası açılabilmesi için öncelikle yabancı mahkeme kararının apostil şerhi taşıması ya da Türkiye’nin taraf olduğu ikili sözleşme kapsamında onaylı olması gerekir. Belgelerin Türkçeye tercümesi ve yeminli tercüman tarafından onaylanması zorunludur.
Ortalama dava süresi, mahkeme yoğunluğuna ve taraf sayısına bağlı olarak 3 ile 9 ay arasında değişmektedir. Duruşma sayısını minimize etmek için dilekçe ekinde tüm belgelerin eksiksiz sunulması önerilir.
İlgili Konular
Tanıma ve tenfiz davası genellikle başka hukuki süreçlerle birlikte değerlendirilmektedir. Yurt dışı boşanma kararı tanındıktan sonra nafaka yükümlülükleri gündeme gelebilir; bu konuda nafaka borcunun ödenmemesinin sonuçları hakkındaki yazımızı inceleyebilirsiniz. Ayrıca boşanma sonrasında miras hakları konusunda kusurlu eşin miras hakkı yazımız da yol gösterici olacaktır.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Yurt dışında boşandım, Türkiye’de de boşanmış sayılır mıyım?
Hayır, yurt dışında alınan boşanma kararı otomatik olarak Türkiye’de geçerli olmaz. Türkiye’de boşanmış sayılabilmek için söz konusu yabancı mahkeme kararının tanıma davası yoluyla Türk mahkemesince tanınması ve ardından nüfus müdürlüğüne bildirilmesi gerekmektedir.
Tanıma davası ile tenfiz davası arasındaki fark nedir?
Tanıma davası, yabancı ilamın Türkiye’de kesin hüküm etkisi doğurmasını (örneğin boşanmış sayılmayı) sağlar. Tenfiz davası ise yabancı ilamın Türkiye’de icra edilmesine (örneğin nafakanın tahsiline) imkân tanır. Nafaka gibi mali yükümlülükler için tenfiz, statü değişikliği için tanıma tercih edilir.
Tanıma ve tenfiz davası ne kadar sürer?
2026 yılı koşullarında, belgeler eksiksiz sunulduğunda ortalama 3-6 ay içinde sonuçlanmaktadır. Tarafların Türkiye dışında bulunması veya belge eksiklikleri süreyi 9 aya kadar uzatabilir. Aile mahkemelerindeki iş yükü de süreyi doğrudan etkiler.
Son güncelleme: 01.06.2026
0