Ortak Velayet Nedir?
Ortak velayet (müşterek velayet), boşanma veya ayrılık kararının ardından anne ve babanın çocuk üzerindeki ebeveynlik haklarını birlikte kullanmaya devam etmesi anlamına gelir. Türk Medeni Kanunu’nun 182. maddesi uyarınca hâkim, velayet kararını verirken çocuğun üstün yararını esas almakla yükümlüdür.
Klasik uygulamada Türk mahkemeleri velayeti tek bir ebeveyne bırakırken, 2020’li yılların başından itibaren özellikle Yargıtay’ın genişletici yorumlarıyla birlikte ortak velayet kararları giderek daha fazla verilmeye başlanmıştır.
Ortak Velayetin Hukuki Dayanağı
- Türk Medeni Kanunu m. 182: Boşanmada velayet düzenlemesinin temel hükmüdür.
- TMK m. 336: Evlilik devam ettiği sürece velayetin anne ve baba tarafından birlikte kullanılacağını düzenler; ortak velayet bu ilkenin boşanma sonrasına taşınmasıdır.
- BM Çocuk Hakları Sözleşmesi m. 9: Çocuğun her iki ebeveynle de kişisel ilişki ve doğrudan temas hakkına güvence verir.
Ortak Velayet Şartları (2026)
Mahkemelerin ortak velayet kararı verebilmesi için aşağıdaki koşulların bir arada bulunması aranmaktadır:
- Ebeveyn anlaşması: Tarafların ortak velayet konusunda mutabık olması ya da mahkemenin bunu uygun görmesi gerekmektedir.
- İletişim kapasitesi: Anne ve babanın çocuğun yararına ilişkin konularda sağlıklı iletişim kurabildiğinin somut olgularla ortaya konması şarttır.
- Çocuğun üstün yararı: Yapılacak sosyal inceleme ve uzman raporları, ortak velayetin çocuğun psikolojik ve sosyal gelişimine katkı sağladığını desteklemelidir.
- Coğrafi yakınlık: Ebeveynlerin aynı şehirde ya da birbirine yakın konumlarda yaşaması, uygulamanın sürekliliği açısından olumlu değerlendirilmektedir.
- Çocuğun yaşı ve görüşü: Yeterli olgunluğa ulaşmış çocukların görüşleri hâkim tarafından dikkate alınmaktadır.
Güncel Yargıtay Kararları (2025–2026)
Yargıtay’ın son dönem içtihatlarına göre ortak velayet değerlendirmesinde öne çıkan ilkeler şunlardır:
- Çocuğun üstün yararı; ebeveynlerin bireysel talepleri veya önceden yapılmış anlaşmalar üzerinde belirleyici niteliktedir.
- Yargıtay, ortak velayet kararı verilebilmesi için ebeveynler arasında minimum düzeyde işlevsel iletişimin kanıtlanmasını aramaktadır.
- Evlilik birliğini ciddi biçimde zedeleyecek şekilde çocuğu olumsuz etkileyen ebeveynin velayet talebi reddedilmektedir.
- 2026 itibarıyla Yargıtay içtihatlarının genişlemesiyle birlikte mahkemelerin ortak velayet kararlarının sayısında belirgin artış yaşanmaktadır.
Ortak Velayet ile Tekli Velayet Arasındaki Farklar
| Kriter | Ortak Velayet | Tekli Velayet |
|---|---|---|
| Karar yetkisi | Her iki ebeveyn birlikte | Velayeti elinde bulunduran ebeveyn |
| Günlük bakım | Anlaşmaya göre paylaşımlı | Velayet sahibi ebeveyn |
| Kişisel ilişki | Her iki taraf için doğrudan kurulur | Diğer ebeveyn için kişisel ilişki kararı gerekir |
| Nafaka | Bakım dengesi gözetilerek belirlenir | Velayet dışındaki ebeveyn öder |
Ortak Velayet Nasıl Talep Edilir?
Anlaşmalı boşanma davalarında taraflar ortak velayet kararını boşanma protokolüne ekleyebilir; mahkeme bu talebi çocuğun yararına aykırı görmediği sürece onaylar. Çekişmeli boşanma davalarında ise tek başına talep hâkime sunulur; sosyal inceleme raporu, uzman görüşü ve duruşma aşamasında dinlenen tanıklar değerlendirilerek hüküm kurulur.
Ortak velayetle ilgili konular hakkında daha fazla bilgi edinmek için Velayetin Değiştirilmesi Davası 2026 başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Ortak velayet talep etmek için avukat tutmak zorunlu mudur?
Zorunlu olmamakla birlikte, özellikle çekişmeli davalarda uzman bir aile hukuku avukatından destek almak sürecin sağlıklı yürütülmesi açısından büyük önem taşır. Ortak velayet kararının detayları (çocuğun hangi ebeveynle hangi dönemlerde kalacağı, yurt dışı çıkış izni, okul seçimi gibi konular) titizlikle düzenlenmelidir.
Boşanma sonrası ortak velayet düzenlemesi değiştirilebilir mi?
Evet. TMK m. 183 uyarınca koşulların değişmesi halinde velayet kararının değiştirilmesi her zaman talep edilebilir. Ebeveynlerden birinin şehir değiştirmesi, yeniden evlenmesi ya da çocuğun üstün yararına aykırı davranması, velayetin yeniden düzenlenmesi için yeterli gerekçe sayılmaktadır. Ayrıntılı bilgi için Boşanmada İspat Yolları 2026 başlıklı makalemizi de inceleyebilirsiniz.
Ortak velayet kararında çocuk kimde ikamet eder?
Ortak velayet; ebeveynlik hakları ve karar alma yetkisini paylaşmakla birlikte, çocuğun günlük olarak ikametinin hangi ebeveynde olduğunu hâkim tarafından ayrıca belirlenmesini gerektirir. Çocuğun ağırlıklı ikamet ettiği ebeveyn birincil bakıcı olarak kabul edilmekte, diğer ebeveynle düzenli kişisel ilişki kişisel ilişki kararıyla güvence altına alınmaktadır.
Son güncelleme: 04.05.2026
0