Yaş Değiştirme Davası Nedir?
Yaş değiştirme davası, hukuk dilindeki adıyla yaş düzeltme (tashih-i sicil) davası, nüfus kütüğüne tahrirî hatayla veya başka nedenlerle gerçeğe aykırı biçimde yazılan doğum tarihinin düzeltilmesi amacıyla açılan bir davadır. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’na göre kütükteki yanlışlıklar, mahkeme kararı olmadan düzeltilemez; bu nedenle idari başvuru sonuç vermediğinde dava tek yol hâline gelir.
Yanlış doğum tarihi; okula başlama, askerlik, evlilik, dul ve yetim aylığı, miras ve özellikle emeklilik gibi pek çok alanda hak kaybına yol açabilir. Bu yazımızda 2026 itibarıyla geçerli kuralları, dava şartlarını ve süreci özetliyoruz.
Dava Şartları: Kimler Açabilir?
Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre mahkeme, yaş düzeltme talebini ancak gerçek doğum tarihinin güvenilir delillerle ispatı hâlinde kabul eder. Bu deliller şunlardır:
- Hastane doğum kayıtları ve doğum belgeleri,
- Okul kayıtları (ilk kayıt tarihleri yaş tespitinde güçlü karinedir),
- Askerlik, nüfus ve diğer resmî kayıtlar,
- Tanık beyanları ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi.
Yargıtay, tanık beyanının okul ve hastane kayıtları gibi kesin delillerle çelişmesi hâlinde tanık beyanına itibar edilmemesi gerektiğini düzenli olarak vurgulamaktadır. Bu nedenle dava öncesinde yazılı ve resmî belgeleri eksiksiz toplamak, sürecin en kritik adımıdır.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Dava, asliye hukuk mahkemesinde açılır. Yetkili mahkeme, davacının yerleşim yeri mahkemesidir. Görevli mahkeme ve harç konularında ayrıntılı bilgi için işçi hakları ve tazminat rehberimize de göz atabilirsiniz.
Emeklilik ve Yaş Düzeltmesi: 2026’da Durum
Yaş düzeltme davalarının en sık gündeme gelen nedeni emekliliktir; ancak burada kritik bir sınır vardır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca sigortalı olduktan sonra alınan yaş düzeltme kararları emeklilik hesaplarında geçerli sayılmaz. 5434 sayılı Kanun’un 105. maddesindeki 18 yaş kuralı da benzer bir sınırlama getirir: düzeltme, ilk sigortalılıktan (18 yaşından) önce yapılmış olmalıdır.
Anayasa Mahkemesi de sigortalılık sonrası yaş düzeltmelerinin emeklilik hesaplarına yansıtılmamasının Anayasa’ya aykırı olmadığına hükmetmiştir. Kısacası 2026’da da geçerli olan kural şudur: yaş düzeltme davası kaydı gerçek hâle getirir, ancak emeklilik yaşını sonradan küçültmek için kullanılamaz. SGK, sigortalılık başlangıcından sonra düzeltilen doğum tarihine dayanarak aylık bağlamayı reddeder ve bu reddin iptali için açılan davalarda da aynı ilkeye uyulur.
Dava Süreci Nasıl İşler?
- Hazırlık: Doğum, okul ve resmî kayıtlar toplanır; idari düzeltme imkânı varsa önce nüfus müdürlüğüne başvurulur.
- Dilekçe: Talep, dava dilekçesiyle yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesine sunulur; davalı taraf nüfus müdürlüğüdür.
- Delillerin incelenmesi: Mahkeme resmî kayıtları, tanıkları ve gerekiyorsa bilirkişiyi değerlendirir.
- Karar ve düzeltme: Kabul hâlinde karar kesinleşince nüfus kaydı düzeltilir; gerçek doğum tarihi tüm işlemlere esas olur.
Kanıt yoğunluğuna göre süre genellikle birkaç ay ile 1,5 yıl arasında değişmektedir.
Sık Sorulan Sorular
Yaş düzeltme davasıyla emeklilik yaşımı küçültebilir miyim?
Sigortalı olduktan sonra alınan düzeltme kararları emeklilik hesabında dikkate alınmadığı için bu amaçla dava pratikte sonuç vermez; düzeltmenin sigortalılık başlangıcından önce yapılmış olması gerekir.
Dava hangi mahkemede ve ne kadar sürede sonuçlanır?
Dava yerleşim yerinizdeki asliye hukuk mahkemesinde açılır; delillerin kapsamına göre yargılama genellikle birkaç ay ile 1,5 yıl arasında sonuçlanır.
Nüfustaki yaş hatasını dava olmadan düzeltebilir miyim?
Tahrirî (yazım) hatalar için nüfus müdürlüğüne idari başvuru yeterli olabilir; gerçek doğum tarihinin farklı olduğu iddialarında ise mahkeme kararı zorunludur.
Son güncelleme: 21.09.2026
2