Bir çocuğun oyun grubundan düşmesi, kaydırakta köprücük kemiğini kırması ya da salıncak zincirinin kopması, aile için saniyeler içinde korkunç bir deneyime dönüşür. Hastane koridorunda atılan imzaların ardından akıllara gelen soru şudur: ‘Bu parkı kim yapıyor, kim bakıyor ve bu zararın bir karşılığı var mı?’ İstanbul’un her mahallesinde yüzlerce park ve özel oyun alanı bulunuyor; maalesef standart dışı ekipman, bakımsız zemin ve denetimsiz kullanım her yıl sayısız çocuğun yaralanmasıyla sonuçlanıyor.
Büromuzda sıkça karşılaştığımız bu dosyalarda görüyoruz ki aileler üç hatayla hakkını kaybediyor. Birincisi, olayı hiçbir yere bildirmiyor; ne mahallindeki yöneticiye ne de belediyeye kayıt düşülüyor ve aylar sonra parkın durumunu belgelemek imkânsızlaşıyor. İkincisi, ‘ben de bir an bakmadım’ diyerek kendisini tam kusurlu sanıyor; oysa ebeveyn gözetimi, işletenin bakım kusurunu ortadan kaldırmaz ve ancak oransal indirim yapılabilir. Üçüncüsü, kamu parklarında dava süresinin kısa olduğunu bilmiyor; idari yargda işleyen dar süreler geçtiğinde geçerli bir tazminat talebi kalmıyor.
Çözüm, süreci kazadan sonraki ilk saatlerde kurmaktan geçer: Yaralanmayı sağlık kaydına geçirmek, parkın durumunu fotoğraflamak, bildirim yapmak ve sorumluyu doğru tespit ederek doğru yargı yolunda harekete geçmek. Bu rehberde 2026 itibarıyla çocuk parkı kazalarında tazminatı, sorumluları, ispatı ve süreleri anlatıyoruz. İstanbul tazminat avukatı desteğiyle yönetilen dosyalarda, erken toplanan delil zinciri tazminat miktarını belirleyici biçimde etkiliyor.
Çocuk parkındaki kazada tazminat kimden istenir?
Sorumlu, parkın sahibine ve işleticisine göre değişir ve bu ayrım davanın yönünü belirler. Kamu parklarında — belediyeye veya il özel idaresine ait mahalle parkları — oyun alanının kurulumu, bakımı ve denetimi bir kamu hizmetidir; bu hizmetin kusurlu işletilmesinden doğan zararlar, idare hukuku ilkelerine göre değerlendirilir ve tazminat idari yargda tam yarg davasıyla talep edilir. Özel oyun alanlarında — AVM içindeki ücretli oyun parkları, özel kreşlerin bahçeleri, kafeterya oyun köşeleri — sorumluluk klasik haksız fiil hükümlerine (TBK m. 49) dayanır ve dava hukuk mahkemesinde açılır. Site ve apartman ortak alanlarındaki oyun gruplarında ise bakım yükümlülüğü kat maliklerine ve yönetime aittir; dava bu kez yönetim ve kat maliklerine yöneltilir.
Bu üçlü ayrımın pratik anlamı şudur: Yanlış merciiye açılan dava usulden reddedilir ve süreler tükenir. Bu nedenle önce parkın kim tarafından yapılandırıldığı, tabelasında hangi işleticinin belirtildiği ve bakım-kimlik etiketinin bulunup bulunmadığı tespit edilmelidir. Kamu parklarında erken başvuru önemlidir; özel alanlarda ise genel haksız fiil süreleri (TBK m. 72: öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde on yıl) işler. Karışık hâllerde —belediye parkında özel şirketle bakım sözleşmesi yapılmışsa— her iki yönde değerlendirme yapılır.
Parkın hangi eksikleri kusur sayılır?
Yargı kararlarında oyun alanı işletenin güvenlik yükümlülüğü somut ölçütlerle tarif edilmiştir. Kas kusuru oluşturan başlıca eksikler şunlardır:
- Bakımsızlık: Paslanmış, gevşemiş veya kırık bağlantı elemanları, yırtılmış emniyet malzemeleri, kopan zincir ve halatlar.
- Zemin sorunu: Düşme yüksekliğini karşılayan emici zeminin bulunmaması, çimento veya toprak zemin, standart dışı malzeme kalınlığı.
- Yaş grubu uygunluğu: Küçük yaş grubu için tehlikeli ekipmanın uyarısız sunulması; oyun gruplarının yaş tabelalarının olmaması.
- Kurulum hatası: Ekipmanın montaj talimatına aykırı kurulması, çevresinde yeterli güvenli mesafenin bırakılmaması.
- Denetim eksikliği: Özel alanlarda gözetim görevlisi bulundurulmaması; kalabalık ve uygunsuz kullanımın önlenmemesi.
- Standart dışı ekipman: Sertifikasız, ikinci el ve denetimsiz oyun gruplarının kullanılması.
Yargıtay 14. HD, 2021/3724 E., 2022/1289 K. sayılı kararında, çocukların yaralanmasına yol açan oyun ekipmanındaki teknik bozukluğun işletenin organizasyonundaki kusurun açık göstergesi olduğunu ve bakım kayıtlarının bu kusuru ispat edeceğini belirtmiştir. Bu çerçevede dava öncesinde parkın fotoğrafları, varsa ilgilendirilmiş görevli raporu ve benzer kazalara ilişkin kayıtlar, dosyanın omurgasını oluşturur.
Ebeveynin gözetim kusuru tazminatı düşürür mü?
Kısmen düşürebilir, ancak ortadan kaldırmaz. Türk Borçlar Kanunu m. 52 uyarınca zarar görenin kusuru, tazminattan bir indirim nedenidir; küçük bir çocuğun parkta gözetilmesi yükümlülüğü velidedir ve bu gözetimin anlık eksikliği, işletenin bakım kusuruyla karşılaştırılır. Yargı uygulamasında denge şöyle kurulur: Park ekipmanındaki kusur ağır ve belirginse (kopan zincir, kırık merdiven), velinin kısa süreli gözetim eksikliği tazminatı belirgin biçimde düşürmez; buna karşılık ekipman sağlamken çocuğun yaşına uygun olmayan, uyarılmış kullanımı sonucu düşmesi hâlinde veli kusuru ağır basabilir ve indirim yüksek oranda uygulanabilir.
İndirimin oranı, somut davranışlarla belirlenir: Çocuğun yaşı, ekipmanın niteliği, alanın kalabalıklığı, velinin mesafesi ve uyarıların varlığı birlikte değerlendirilir. Uygulamada küçük yaş gruplarında indirim oranının sınırlı tutulduğu, okul çağındaki çocuklarda ise çocuğun kendi gelişim düzeyine uygun dikkat ölçütünün de hesaba katıldığı görülür. Dosyada lehte sonuç, iki kusurun doğru oranıyla sunulmasına bağlıdır; bu nedenle olay anının ayrıntılı ve tutarlı anlatımı, tanık ve görüntü desteğiyle desteklenmelidir.
Hangi zararlar, kimler tarafından talep edilir?
Alacaklar iki ayakta toplanır. Çocuğun alacakları: Tedavi giderleri (muayene, ameliyat, ortez-protez, fizik tedavi), ileride gerekli cerrahi müdahale ve iz giderilmeye yönelik estetik tedavi masrafları, kalıcı sonuç doğuran hâllerde sürekli iş göremezlik oranına bağlı yitik gelir sermayesi ve yaşanan acı için manevi tazminat. Reşit olmayan çocuk, bu alacakları velisi aracılığıyla (velayeten) dava eder; kazandığı bedeller onun malıdır. Ebeveynin alacakları: Kendi ödediği tedavi ve ulaşım giderleri, çocuğun tedavisi nedeniyle işe gidilemeyen dönemdeki kazanç kayıpları ve —çocuğun ağır bedensel zarara uğraması hâlinde— Türk Borçlar Kanunu m. 58 uyarınca yakınlar lehine tanınan manevi tazminat.
Manevi tazminatın boyutu, çocuğun yaşı, yaralanmanın ağırlığı, izlerin kalıcılığı ve psikolojik etkiler dikkate alınarak hâkim tarafından takdir edilir; travma sonrası stres gibi durumlar için çocuk psikiyatrisi raporu talep edilmelidir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun yerleşik uygulamasında, çocuğun ağır yaralanması hâlinde ebeveynin kendi manevi tazminat talebinin ayrı ve bağımsız olduğu kabul edilmiştir. Bu iki taraflı yapı, dosyanın eksiksiz kurgulanmaması hâlinde ciddi hak kayıplarına yol açar; bu yüzden talep dilekçesi, her iki tarafın alacaklarını ayrı ayrı içerir.
İspat nasıl kurulur ve hangi adımlar atılmalıdır?
Çocuk parkı dosyalarının kaderi ilk 48 saatte belirlenir. Atılacak adımlar şunlardır:
- Sağlık kaydı: En yakın acile başvurun; düşme öyküsünü ve şikâyetleri hekime anlatın, rapor ve görüntüleri (röntgen, MR) dosyalayın.
- Olay bildirimi: Kamu parkında belediyeye (İstanbul’da 153 hattı ve ilgili belediye birimi) yazılı bildirim yapın; özel alanda işletmeciye tutanak tutturun, gerekiyorsa polis çağırın.
- Delil toplama: Ekipmanın durumunu, zemini ve çevreyi fotoğraf-video ile belgeleyin; tanık kimlik ve telefonlarını not edin.
- Kayıt talepleri: Güvenlik kamerası kayıtlarının ve bakım kayıtlarının muhafazasını yazılı olarak isteyin; bu kayıtlar kısa sürede silinir.
- Süreç yönetimi: Kamu parkında idari dava sürelerini hemen hesaplayın; özel alanda ihtarname ve dava yolunu planlayın.
Uygulamada görüyoruz ki aileler, duygusal yoğunluğun içinde bu adımları atlamıyor; ancak ‘ufak bir kırık’ sanarak hastane kaydı bile almadan geçiştirilen olaylarda, sonradan büyüyen şikâyetlerin ispatı imkânsız hâle geliyor. Kamera ve bakım kayıtlarının süreli arşivlendiği düşünülürse, erken ve yazılı talep, dosyanın en değerli adımıdır.
Dava nerede açılır ve süreler ne kadardır?
Davanın yönü sorumluya bağlıdır: Özel işletici ve site yönünden dava, zarar görenin veya davalının yerleşim yeri asliye hukuk mahkemesinde açılır ve TBK m. 72 uyarınca zararı ve sorumluyu öğrenme tarihinden itibaren iki yıl içinde, her hâlde olay tarihinden on yıl içinde açılmalıdır. Kamu kurumları yönünden ise idari yargın tam yarg davası yolu izlenir; buradaki süreler hukuk mahkemesine göre belirgin biçimde kısadır ve zararı öğrenmeyi izleyen kısa süreler içinde başvurunun yapılması gerekir. Bu yüzden kamu parkı kaynaklı olaylarda ‘dava açmaya karar verirken’ beklenecek uzun süre, hakkın tamamına mal olabilir.
Dosyanın iki pratik kuralı vardır: Birincisi, birden fazla muhtemel sorumlu varsa (tasarlayan, kurumsal firma, işleten, denetleyen) dava hepsine birlikte yöneltilmelidir; eksik davalı, tahsilatı güçleştirir. İkincisi, bilirkişi incelemesi talep edilmelidir: Teknik bilirkişi, ekipmanın standartlara ve bakım durumuna ilişkin raporuyle kusur oranını; adli tıp ise iş göremezlik oranını ve tedavi gereksinimini belirler. Uzman kurgulanmış bir dosyada, mahkeme aşamasına gelmeden makul uzlaşmalar alınabilmesi de mümkündür.
Sıkça Sorulan Sorular
Belediye parkında çocuk yaralanırsa ne yapmalıyım?
Önce sağlık kaydını alın; ardından olayı belediyenin ilgili birimine ve İstanbul’da 153 hattına yazılı bildirimle geçin. Park ekipmanını ve zemini fotoğraflayın, tanıkları not edin ve kamera-bakım kayıtlarının saklanmasını isteyin. Kamu parklarında idari yargda işleyen süreler kısadır; bu nedenle başvuruyu geciktirmeyin. Bildirim kayıtları, dosyanın temel delilini oluşturur ve tazminat talebinin ispatını kolaylaştırır.
AVM içindeki ücretli oyun parkında kaza olursa kim sorumludur?
Asıl sorumluluk oyun parkını işleten şirkettedir; ekipmanın güvenliği, gözetim ve yaş gruplarına uygun düzen onun yükümlülüğündedir. AVM yönetimi de ortak alanların güvenli işletilmesinden ikincil sorumluluğa sahip olabilir ve dava iki tarafa birlikte açılabilir. Talep, hukuk mahkemesinde haksız fiil hükümlerine dayanır ve iki yıllık öğrenme süresi içinde ileri sürülmelidir. Girişte imzalatılan formüller, işletenin kusurunu ortadan kaldırmaz; yalnızca bilgi verme işlevi görür.
Kaydırak standart dışıysa tazminat alır mıyım?
Evet, alırsınız; oyun ekipmanının teknik standartlara, yaş grubuna ve zemin güvenliğine uygunluğu işletenin yükümlülüğüdür. Sertifikasız, montajı hatalı veya bakımsız ekipman, kusurun açık göstergesidir. Teknik bilirkişi incelemesi, ekipmandaki aykırılığı raporlayarak kusuru belgeler. Veli gözetim kusuru varsa tazminat oransal olarak indirilebilir; ancak ekipman kusuru ağırken indirim sınırlı kalır. Ekipmanın fotoğrafı ve benzer şikâyet kayıtları delil değerini yükseltir.
Çocuğumun yüzünde kalıcı iz kaldı, hangi haklar doğar?
Kalıcı iz, hem maddi hem manevi alacakları doğurur. İz giderilmeye yönelik estetik tedavi ve olası ameliyat giderleri, ilerideki masraf olarak da talep edilebilir; yüzdeki sabit iz, manevi tazminatın tutarını belirgin biçimde yükselten bir unsurdur. Çocuk, bu talepleri velayeten velisi aracılığıyla dava eder. Ağır yaralanma sayılan hâllerde ebeveynin kendi manevi tazminat hakkı da ayrıca doğar. Adli tıp raporu ve gerekirse plastik cerrahi değerlendirmesi dosyaya eklenmelidir.
Tazminat davası ne kadar sürede açılmalı?
Özel işletme ve site yönünden zararı ve sorumluyu öğrendiğiniz tarihten itibaren iki yıl içinde, her hâlde kazadan on yıl içinde dava açmalısınız. Kamu parkı kaynaklı olaylarda ise idari yarg süreleri belirgin biçimde kısadır ve öğrenmeyi izleyen kısa süre içinde başvuru gerektirir; bu süreler geçilirse idari yargı tüketilmiş olur. Belediye ile uzlaşma görüşmeleri süreyi durdurmaz. Bu nedenle karar beklemeden önce süresinde başvuruyu yapmanız hak kaybını önler.
Bu konuda hukuki destek almak için bizimle iletişime geçin.