Evlilik Sözleşmesi Nedir?
Evlilik sözleşmesi, Türk hukukunda “mal rejimi sözleşmesi” olarak da bilinir. Eşlerin, yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminden farklı bir rejim seçmelerini sağlayan, noterlikçe düzenleme biçiminde yapılması zorunlu olan resmi bir sözleşmedir.
Türkiye Medeni Kanunu’nun 202. maddesi uyarınca, eşler herhangi bir mal rejimi sözleşmesi yapmamışlarsa yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi kendiliğinden uygulanır. Bu rejimde evlilik süresince kazanılan mallar boşanmada yarı yarıya paylaşılır.
Büromuzda sıkça karşılaştığımız durum şudur: Çiftler, evlendikten yıllar sonra mal rejimi konusunda anlaşmazlığa düştüklerinde artık geri dönüşü olmayan hak kayıplarıyla karşılaşmaktadır. Oysa evlilik öncesinde yapılacak bir sözleşme bu riskleri büyük ölçüde bertaraf eder.
Evlilik Sözleşmesinde Seçilebilecek Mal Rejimleri
TMK m. 202 uyarınca eşler dört mal rejiminden birini seçebilir:
- Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi – Yasal (default) rejim. Evlilik süresince kazanılan tüm mallar boşanmada eşit paylaşılır. Evlilik öncesi kişisel mallar (miras, bağış) bu paylaşımın dışındadır.
- Mal Ayrılığı Rejimi – Her eş kendi malını yönetir ve tasarruf eder; boşanmada karşılıklı talepte bulunulamaz. Serbest meslek sahipleri ve girişimciler için tercih edilir.
- Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi – Evlilik süresince mal ayrılığı uygulanır; boşanmada ise mallar belirli oranlar dahilinde paylaşılır.
- Mal Ortaklığı Rejimi – En geniş kapsamlı rejim; tüm mallar (kişisel mallar dahil bazı istisnalarla) ortak sayılır.
Evlilik Sözleşmesi Ne Zaman Yapılır?
TMK m. 203/1 uyarınca evlilik sözleşmesi evlenmeden önce veya evlilik süresince yapılabilir. Evlenmeden önce yapılıyorsa sözleşme, evlenme tarihinde yürürlüğe girer.
Evlendikten Sonra Mal Rejimi Değiştirilebilir mi?
Evet. Eşler evlilik süresince de notere giderek mevcut mal rejimini değiştirebilir. Ancak Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre (Yargıtay 8. HD, 23.01.2018, 2016/11234 E.) sözleşme geriye etkili yapılamaz; yani değişiklik ancak sözleşme tarihinden itibaren hüküm doğurur, önceki dönemi kapsamaz.
Evlilik Sözleşmesi Nasıl Yapılır? Geçerlilik Şartları
Evlilik sözleşmesinin geçerli olması için TMK m. 205 uyarınca aşağıdaki koşulların sağlanması gerekir:
- Resmi şekil zorunluluğu: Sözleşme yalnızca noterde düzenleme biçiminde yapılabilir. Adi yazılı sözleşmeler kesinlikle geçersizdir.
- Ayırt etme gücü: Her iki tarafın da ayırt etme gücüne sahip olması gerekir.
- Kısıtlılar için izin: Kısıtlı kişilerin evlilik sözleşmesi yapabilmesi için yasal temsilci ve hâkim onayı şarttır.
- İrade serbestisi: Sözleşme, hile, aldatma veya zorla imzalatılamaz; aksi hâlde iptal davası açılabilir.
Uygulamada görüyoruz ki bazı çiftler mal rejimi konusunda ev ortamında imzaladıkları belgelerle haklarını güvence altına aldıklarını sanmaktadır. Oysa noter onayı olmayan bu belgeler hukuken hiçbir değer taşımaz.
İstanbul’da Evlilik Sözleşmesi: Bilmeniz Gerekenler
İstanbul’da özellikle Kadıköy, Beşiktaş, Bakırköy ve Şişli’deki noterliklere yapılan başvurularda yoğunluk artmaktadır. Evlilik sözleşmesi yapmak isteyen çiftlerin notere birlikte gelmesi ve kimlik belgeleriyle gelmeleri yeterlidir.
Sözleşme içeriğini önceden bir İstanbul aile hukuku avukatı ile gözden geçirmenizi önemle tavsiye ederiz. Noterin görevi şekil şartlarını denetlemektir; sözleşmenin hukuki sonuçlarını size açıklamak avukatın görevidir.
Ayrıca bakınız: Boşanmada Mal Paylaşımı 2026 Rehberi
Evlilik Sözleşmesinde Hangi Konular Düzenlenebilir?
Eşler evlilik sözleşmesiyle aşağıdaki konuları serbestçe düzenleyebilir:
- Mal rejimi türünün seçimi
- Kişisel malların ve edinilmiş malların kapsamının belirlenmesi
- Belirli taşınmaz veya taşınır malların hangi rejime tabi olacağı
- Aile konutu üzerindeki haklar (TMK m. 194’e aykırı olmamak kaydıyla)
Ancak evlilik sözleşmesiyle düzenlenemeyen konular da vardır. Eşler, bu sözleşme ile nafaka, velayet veya çocuğun velayetine ilişkin düzenleme yapamaz; söz konusu konular ayrı davaların konusunu oluşturur. Kaynaklar için bkz: mevzuat.gov.tr.
Evlilik Sözleşmesinin İptali Mümkün mü?
TMK m. 207 uyarınca evlilik sözleşmesi, eşlerden birinin talebi üzerine hâkim tarafından iptal edilebilir. İptal sebepleri arasında:
- Sözleşmenin irade bozukluğuyla (hile, hata, ikrah) yapılması
- Şekil şartlarına uyulmaması (noterde yapılmamış olması)
- Kanunun emredici hükümlerine aykırılık
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi, 2023/4521 E., 2024/2789 K. sayılı kararında mal rejimi sözleşmesinin geçerli sayılabilmesi için tarafların sözleşme içeriğini tam olarak anlayarak imzalaması gerektiğini vurgulamış; bilinçsiz imzalanan sözleşmeleri irade bozukluğu gerekçesiyle iptal etmiştir.
Ayrıca bakınız: Eşler Arası Mal Rejimi Türleri
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Evlilik sözleşmesi olmadan boşanmada mallar nasıl paylaşılır?
Herhangi bir mal rejimi sözleşmesi yapılmamışsa yasal rejim olan edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu rejimde evlilik süresince her iki eşin kazandığı mallar (maaş, iş geliri, alınan taşınmazlar vb.) boşanma durumunda eşit olarak paylaşılır. Evlilik öncesinde sahip olunan mallar, miras yoluyla edinilen mallar ve bağışlar bu paylaşımın dışındadır. Detaylar için Yargıtay resmi sitesinde içtihat araması yapabilirsiniz.
Evlilik sözleşmesi yaptırmak zorunlu mu?
Hayır, zorunlu değildir. Eşler bir sözleşme yapmazsa yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi otomatik olarak uygulanır (TMK m. 202). Ancak girişimci, serbest meslek sahibi veya önemli mal varlığına sahip kişiler için mal ayrılığı rejimini seçmek, ciddi bir hukuki güvence sağlar.
Evlilik sözleşmesi ne kadar sürede hazırlanır?
Noterde mal rejimi sözleşmesi genellikle aynı gün veya birkaç gün içinde hazırlanıp imzalanabilir. Ancak sözleşme içeriğinin önceden bir avukatla gözden geçirilmesi, sonradan ortaya çıkabilecek hukuki anlaşmazlıkları engeller. Sözleşmenin hazırlık aşamasıyla birlikte toplam süreç 3–7 gün arasında tamamlanabilir.
Evlilik öncesi birlikte alınan mülk sözleşmeye dahil edilebilir mi?
Evet. Nişanlılar, evlenmeden önce birlikte satın aldıkları taşınmazı mal rejimi sözleşmesinde kişisel mal olarak belirtebilir ya da belirli bir oranda paylaşım öngörebilir. Bu düzenleme, evlilik tarihinde yürürlüğe girer. TMK m. 220 uyarınca sözleşmede açıkça belirtilen mallar kişisel mal sayılır.
Evlilik sözleşmesi üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilir mi?
TMK m. 209 uyarınca mal rejimi sözleşmesi, sicile tescil edilmedikçe üçüncü kişilere karşı ileri sürülemez. Yani sözleşmeyi noterde yapıp aile mahkemesindeki siciline tescil ettirmeyen eşler, bu sözleşmeyi sadece birbirleri arasında uygulayabilir; alacaklılara ve üçüncü kişilere karşı hüküm ifade etmez. Adalet Bakanlığı sicil işlemleri hakkında bilgi için resmi siteyi ziyaret edebilirsiniz.
Evlilik sözleşmesi veya mal rejimi konusunda hukuki destek almak için bizimle iletişime geçin. Türkiye Barolar Birliği üyesi olarak mesleki standartlarımızla hizmet veriyoruz.