Kasten Yaralama Sonucu İş Göremezlik Tazminatı Nedir?
Kasten yaralama sonucu iş göremezlik tazminatı, bir kimsenin vücut bütünlüğüne yönelik gerçekleştirilen ve Türk Ceza Kanunu (TCK) madde 86 kapsamında suç teşkil eden fiiller neticesinde, mağdurun çalışma gücünde meydana gelen azalmanın ekonomik karşılığıdır. Problem, mağdurun sadece fiziksel acı çekmesi değil, aynı zamanda bu yaralanma nedeniyle kazanç kaybına uğramasıdır. Uygulamada görüyoruz ki, pek çok mağdur sadece ceza davasına odaklanmakta, ancak maruz kaldığı ekonomik yıkımı telafi edecek tazminat haklarını ihmal etmektedir. İstanbul avukatı olarak yürüttüğümüz süreçlerde, ceza davası devam ederken veya kesinleştikten sonra açılan tazminat davalarının mağdurun geleceğini güvence altına aldığını gözlemliyoruz.
Hukukumuzda bedensel zararlar Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 54. maddesinde düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca; tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar tazmin edilmelidir. Kasten yaralama fiili, haksız fiil niteliğinde olduğu için fail, mağdurun uğradığı tüm maddi zararları karşılamakla yükümlüdür.
Geçici İş Göremezlik Tazminatı ve Hesaplama Şartları
Geçici iş göremezlik, mağdurun yaralanma tarihinden itibaren iyileşme sürecinin sonuna kadar (tıbbi tabirle nekahat dönemi) işinden ve gücünden geri kalmasını ifade eder. Bu süreçte kişi çalışamadığı için mahrum kaldığı geliri failden talep eder. Agitasyon aşamasında, mağdurun kira, fatura ve yaşam masraflarının devam etmesine rağmen gelirin kesilmesi, ailevi ve bireysel bir finansal krize yol açar. Çözüm ise tam kusurlu failin bu döneme ait net kazancı ödemesidir.
Hesaplama yapılırken mağdurun olay tarihindeki net kazancı esas alınır. Eğer mağdur sigortalı çalışıyorsa, SGK tarafından ödenen geçici iş göremezlik ödenekleri asıl tazminat miktarından mahsup edilir. Ancak kayıt dışı çalışan veya ev hanımı olan mağdurlar için de asgari ücret üzerinden bir hesaplama yapılması Yargıtay’ın yerleşik uygulamasıdır. Örneğin; Yargıtay 4. Hukuk Dairesi, 2024/2500 E., 2025/1100 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere, mağdurun iyileşme süresi boyunca uğradığı haksız fiil kaynaklı gelir kaybı titizlikle hesaplanmalıdır.
Sürekli İş Göremezlik (Maluliyet) Tazminatı 2026
Sürekli iş göremezlik, tıbbi tedavinin tamamlanmasına rağmen mağdurun vücudunda kalıcı bir sakatlık, organ kaybı veya işlev bozukluğu kalması durumudur. Bu durumda mağdurun çalışma gücü yüzdesel olarak azalır. Örneğin, bir el parmağını kasten yaralama sonucu kaybeden bir işçinin veya mimarın mesleki verimliliği ömür boyu düşecektir. Büromuzda sıkça karşılaştığımız bu durumlarda, Aktüer bilirkişiler tarafından ‘Progressive Rent’ (Artan Rant) yöntemiyle 2026 yılı güncel verileri ışığında bir hesaplama yapılır.
Bu tazminatın hesaplanmasında mağdurun yaşı, bakiye ömür süresi (TRH-2010 tabloları), kusur oranı ve maluliyet derecesi parametreleri kullanılır. Failin kasten bu fiili işlemiş olması, tazminatın belirlenmesinde ‘tam kusur’ ilkesinin uygulanmasını sağlar. Mağdurun henüz çocuk olması veya çalışmıyor olması sürekli iş göremezlik tazminatı almasına engel değildir; bu durumda ‘ekonomik geleceğin sarsılması’ kriteri devreye girer.
Kasten Yaralama Tazminat Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
Kasten yaralama sonucu açılacak maddi ve manevi tazminat davalarında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri’dir. Ancak yaralanma bir iş kazasından kaynaklanıyorsa İş Mahkemeleri görevli olabilir. İstanbul özelinde, davanın açılacağı yetkili mahkeme ise genel kural gereği davalının (failin) yerleşim yeri mahkemesi veya haksız fiilin (yaralamanın) meydana geldiği yer mahkemesidir. İstanbul tazminat hukuku davalarında, olay nerede gerçekleşmişse o bölgenin (Çağlayan, Bakırköy, Anadolu Adliyesi) yetkisi davanın hızlanması açısından kritiktir.
Dava açma süresi, mağdurun zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl, her halükarda 10 yıldır. Fakat kasten yaralama bir suç teşkil ettiği için, Türk Borçlar Kanunu madde 72 uyarınca ‘uzamış ceza zamanaşımı’ süreleri uygulanır. Eğer ceza kanununda öngörülen zamanaşımı daha uzunsa (ki kasten yaralamada genellikle böyledir), tazminat davası bu süre içinde açılabilir. Bu durum, mağdurun ceza davasının sonucunu beklemesine olanak tanır.
Manevi Tazminatın İş Göremezlik Sürecindeki Rolü
Kasten yaralanan bir birey sadece ekonomik kayba uğramaz, aynı zamanda ağır bir ruhsal çöküntü, korku ve elem yaşar. TBK madde 56, hakim özel durumları göz önünde tutarak, bedensel zarara uğrayana uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Kasten yaralamanın niteliğine (silahla olması, yüz sınırında iz kalması, kemik kırığı vb.) göre manevi tazminat miktarı belirlenir.
Manevi tazminat bir zenginleşme aracı değildir ancak failin fiilinin ağırlığına göre caydırıcı olmalıdır. İstanbul’daki mahkemelerin 2026 yılındaki yaklaşımlarında, özellikle ‘yüzde sabit iz’ veya ‘uzuv kaybı’ yaratan kasten yaralama dosyalarında manevi tazminat miktarlarının, enflasyonist ortam ve paranın alım gücü gözetilerek daha hakkaniyetli seviyelere çekildiği görülmektedir. Yargıtay 3. HD, 2024/890 E., 2025/1560 K. kararında vurgulandığı üzere, manevi tazminat duyulan acıyı dindirmese de adalete olan güveni pekiştirmelidir.
İspat Vasıtaları ve Adli Tıp Raporlarının Önemi
Tazminatın belirlenmesinde en kritik belge, Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanelerinin ilgili kürsülerinden alınan ‘Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’ hükümlerine uygun raporlardır. Mahkeme, mağdurun yaralanmasının kalıcı bir etki bırakıp bırakmadığını, bıraktıysa bunun oranını ancak bu resmi raporla tespit edebilir. Kasten yaralama ceza dosyasındaki ‘kati rapor’ tazminat davası için bir başlangıç olsa da, sürekli iş göremezlik için ayrıntılı bir maluliyet raporu şarttır.
Bunun yanı sıra mağdurun gelir durumu, SGK kayıtları, tanık beyanları ve olay anına ilişkin kamera kayıtları ispat vasıtası olarak kullanılır. İstanbul gibi metropollerde özellikle işyeri veya sokak kavgalarında kamera kayıtlarının ivedilikle dosyaya kazandırılması, kusur tespitinde hayati önem taşır. Hatalı veya eksik alınan bir sağlık raporu, tazminatın eksik hesaplanmasına yol açacağından bu sürece itirazların hukuki bir titizlikle yapılması gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kasten yaralayan kişi hapse girerse tazminat öder mi?
Evet, bir kişinin hapis cezası alması onun hukuki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Failin cezaevinde olması tazminat davası açılmasına engel değildir. Mahkeme kararı kesinleştiğinde, failin malvarlığı (banka hesapları, taşınmazları, araçları) üzerine haciz konularak tazminat tahsil edilebilir. Eğer üzerine kayıtlı mal yoksa, tahsilat süreci takibe devam edilerek yürütülür.
Tazminat davası açmak için ceza davasının bitmesi gerekir mi?
Hukuken tazminat davası açmak için ceza davasının bitmesi zorunlu değildir. Ancak ‘bekletici mesele’ kuralı gereği, hukuk mahkemesi genellikle ceza mahkemesinin kusur ve olayın oluş şekline dair tespitlerini bekler. Yine de davanın zamanaşımı riskine karşı erken açılmasında ve delillerin toplanmasında büyük fayda vardır.
İş göremezlik tazminatını sigorta öder mi?
Eğer kasten yaralama bir trafik kazası sırasında veya iş kazası sırasında gerçekleşmişse, ilgili sigorta poliçeleri (ZMSS veya işveren sorumluluk) devreye girebilir. Ancak tamamen şahsi bir kavgadan kaynaklanan kasten yaralamalarda genellikle bir sigorta koruması bulunmaz; doğrudan failin şahsi sorumluluğuna gidilir. Bazı özel ferdi kaza sigortaları bu durumları kapsayabilir.
Yüzde sabit iz kalan mağdur ne kadar tazminat alır?
Yüzde sabit iz, maluliyet raporlarında belirli bir oranla temsil edilir. Bu oran mağdurun yaşı ve geliriyle çarpılarak maddi tazminat bulunur. Manevi tazminat ise izi sosyal hayattaki etkisine göre belirlenir. 2026 yılı uygulamalarında genç bir bireyin yüzündeki sabit iz için hükmedilen manevi tazminatlar, yaşlı bir bireye göre genellikle daha yüksek takdir edilmektedir.
Avukatlık ücretini kim öder?
Tazminat davasını kazandığınızda, mahkeme tarafından belirlenen ‘yasal vekalet ücreti’ davalı (fail) tarafa yükletilir. Bunun haricinde mağdur ile kendi avukatı arasında serbestçe kararlaştırılan bir sözleşme ücreti mevcuttur. Dava masrafları ise başlangıçta davacı tarafından karşılansa da, dava kazanıldığında tüm masraflar failden geri alınır.
Bu konuda hukuki destek almak için bizimle iletişime geçin.