Veraset ve İntikal Vergisi 2026: İstisnalar, Tarife ve Beyan Süresi

Bir yakınınızın vefatından sonra mirasçıların karşılaştığı ilk idari yük, çoğu zaman veraset ve intikal vergisidir. Veraset ilamı alınır, bankadaki para çekilir, tapu devrine sıra gelir; ama beyanname süresi kaçmış, istisnalar uygulanmamış ve yıllar sonra tarhiyat tebliği gelmiştir. Vergi daireleri, ölüm tarihini Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile Nüfus kayıtlarından öğrendiği için “biz bilmiyorduk” savunması işlem tarhiyatını durdurmaz. Bu rehberde 2026’da geçerli istisna tutarlarını, tarifeyi, hesaplamayı, beyan süresini ve tarhiyat geldiğinde hangi hukuki yolların açık olduğunu adım adım ele alıyoruz.

Özellikle İstanbul gibi taşınmaz değerlerinin yüksek olduğu illerde, istisna tutarının üzerinde kalan her hisse ciddi bir vergi yükü doğurur. Kötü senaryo tek başına gecikme değildir: Süresinde verilmiş eksik bir beyanname, emsal bedel üzerinden ikmal tarhiyatını; hiç verilmemiş bir beyanname ise vergi ziyaı cezasını beraberinde getirir. Aşağıdaki bölümlerde her iki riskin de önüne geçecek kontrol listesini ve Danıştay’ın koruyucu içtihatlarını bulacaksınız.

Veraset ve İntikal Vergisi Nedir, Kimler Mükellef Olur?

Veraset ve intikal vergisi, 1959 tarihli 7338 sayılı Kanun ile düzenlenen ve servet üzerinden alınan bir vergidir. Konusu iki grupta toplanır: Miras yoluyla gerçekleşen intikaller (veraset) ve karşılıksız kazanmalar, yani bağış ve hibe gibi ivazsız intikaller. Mirasçılık sıfatı verginin kendisini doğurmaz; vergi, miras bırakanın ölen kişinin malvarlığının mirasçılara geçmesi anında doğar. Alım-satım gibi karşılıklı (ivazlı) işlemler bu verginin konusuna girmez; onlar başka vergilere tabidir.

Mükellef, intikali yapan taraftır: Miras yolunda hisse alan mirasçı, bağış yolunda ise bağışı alan kişi. Kanuni ve atanmış mirasçı ayrımı vergi açısından sonuç doğurmaz; veraset ilamında görünen her hak sahibi kendi hissesi üzerinden mükellef olur. Türkiye’de ikamet eden mükelleflerin yurt dışındaki malları da tarife dahilindedir; bu durumda yurt dışında ödenen vergiler mahsup edilebilir. Ölüm tarihinde Türkiye’de bulunması gereken yabancı uyruklulara ait Türkiye’deki mallar da vergiye tabidir.

2026 İstisna Tutarları: Miras ve Bağışta Vergiden Muaf Sınırlar

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 31 Aralık 2025 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 57 Seri No’lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği ile 2026 yılında uygulanacak parasal hadler, %25,49’luk yeniden değerleme oranında artırılmıştır. Buna göre 1 Ocak 2026’dan itibaren gerçekleşen intikallerde istisnalar şöyledir:

• Eş ve füruğ (çocuklar, torunlar, evlatlıklar dahil) istisnası: Her birine isabet eden miras hissesinin 2.907.136 TL’si vergiden istisnadır. 2025’te bu tutar 2.316.628 TL idi.
• Yalnız eşe isabet eden hisse istisnası: Çocuk (füruğ) bulunmaması hâlinde eşe kalan miras hissesinin 5.817.845 TL’si vergiden istisnadır. 2025 karşılığı 4.636.103 TL idi.
• İvazsız intikal (bağış, hibe) istisnası: Karşılıksız kazanmalarda her intikal için 66.935 TL istisna uygulanır; 2025’te bu tutar 53.339 TL idi.
• Yarışma ve çekiliş ikramiyeleri: Para veya mal üzerinden düzenlenen yarışma ve çekilişlerde kazanılan ikramiyelerin 66.935 TL’si istisnadır.

İstisna, hisse başına uygulanır; terekenin tamamına değil. Örneğin üç mirasçının bulunduğu bir terekede her mirasçı kendi payına düşen tutardan ayrı ayrı 2.907.136 TL’lik istisnayı düşer. İstisna tutarı, intikalin gerçekleştiği yılı izleyen Şubat ayında belirlenen yeni hadlerle her yıl yeniden güncellenir; bu nedenle ölüm tarihi, hangi yılın tutarının uygulanacağını belirleyen kritik noktadır.

2026 Vergi Tarifesi: Matrah Dilimleri ve Oranlar

İstisnalar düşüldükten sonra kalan matrah (vergiye tabi değer) üzerinden vergi, artan oranlı tarifeyle hesaplanır. 2026’da geçerli dilimler ve oranlar şöyledir:

Matrah (2026)	Veraset yoluyla (%)	İvazsız intikal (%)
İlk 3.000.000 TL	1	10
Sonra gelen 7.000.000 TL	3	15
Sonra gelen 15.000.000 TL	5	20
Sonra gelen 30.000.000 TL	7	25
55.000.000 TL’yi aşan bölüm	10	30

Tablodan da görüldüğü gibi bağış yoluyla kazanma, aynı matrahta miras yoluna kıyasla yaklaşık on kat ağır vergilendirilir. Bu fark, aile içinde yapılacak devirlerde “bağış mı, miras mı, satış mı” sorusunun maliyet hesabını belirler. Ayrıca tapu devirlerinde emlak vergisi değeri, araçlarda fatura bedeli gibi değerleme kuralları matrahı etkiler; piyasa değerinin çok altında beyan, emsal bedel düzeltmesini davet eder.

Veraset ve İntikal Vergisi Nasıl Hesaplanır? Örnek Hesaplama

Hesaplama üç adımda yapılır: (1) intikal eden malvarlığının değeri tespit edilir, (2) ilgili istisna tutarı düşülür, (3) kalan matraşa tarife uygulanır. Somut bir örnekle açıklayalım: Eş ve iki çocuğun mirasçısı olduğu bir terekeden eşe 12.000.000 TL değerinde hisse intikal ettiğini varsayalım. 2026 istisnası olan 2.907.136 TL düştükten sonra matrah 9.092.864 TL olur. Tarifeye göre ilk 3.000.000 TL için %1 (30.000 TL), kalan 6.092.864 TL için %3 (yaklaşık 182.786 TL) uygulanır; toplam vergi yaklaşık 212.786 TL çıkar. Aynı tutarın bağış yoluyla kazanılması hâlinde istisna 66.935 TL’ye düşer ve %10’luk ilk dilim tek başına yaklaşık 93.307 TL vergi doğurur.

Mirasta birden fazla mirasçı varsa her mirasçı için hesap ayrı yapılır; bir mirasçının istisnasını kullanmaması diğerine devredilemez. Terekede yer alan borçlar, defin ve cenaze giderleri ile mirasçının ölümünden önceki bir yıl içinde mirasbırakana yaptığı normal ölçüleri aşan bağışlar matrahtan indirilebilir. Hisse senetleri ve banka mevduatları gibi menkul değerler nominal üzerinden beyan edilir; idare daha sonra emsal bedelini tespit ederek ikmal tarhiyatı yapabilir. Bu iki aşamalı yapı, aşağıda ele aldığımız gecikme faizi riskinin de kaynağıdır.

Beyanname Süresi ve Verilecek Yer

Veraset yoluyla intikallerde beyanname, ölüm tarihinden itibaren 4 ay içinde verilir (VİVK m. 9). Ivazsız intikallerde süre, intikal tarihinden itibaren 1 aydır ve yarışma ikramiyeleri için de aynı bir aylık süre geçerlidir. Süre hesabında ölüm tarihi gün dahil edilmez; yurt dışında meydana gelen ölüm ve intikal olaylarında Türkiye’de öğrenme tarihi esas alınarak süre başlar, ancak bu durumun ispatı mükellefe düşer.

Beyanname, miras yoluyla intikallerde mükellefin Türkiye’deki yerleşim yerinin bulunduğu, ölüm Türkiye’de gerçekleşmişse mirasbırakanın son yerleşim yeri vergi dairesine verilir. Günümüzde beyanname Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik ortamda verilebilmektedir. İstanbul’da yoğun işlem hacmi nedeniyle sorgulamalarda vergi dairesi yazışmaları zaman alabildiğinden, sürenin son gününe bırakılmaması pratikte önem taşır. Beyanname verilmeyen terekede, vergi dairesi tapu ve nüfus kayıtlarından öğrendiği bilgilerle res’en tarhiyat yapabilir; bu durumda ceza ve gecikme faizi de gündeme gelir.

Emsal Bedel, İkmal Tarhiyatı ve Gecikme Faizi

Veraset ve intikal vergisi, iki aşamalı bir vergileme özelliği taşır: Mükellef önce menkul değerleri genellikle nominal bedel üzerinden beyan eder; idare ikinci aşamada bu değerlerin emsal bedelini tespit ederek aradaki fark için ikmal tarhiyatı yapar. İşte bu ikinci tarhiyatta gecikme faizinin hangi tarihten işleyeceği, yıllar içinde Danıştay’ın görüş değiştirdiği bir sorundur. Nitekim Danıştay 7. Dairesi’nin 01.02.2021 tarihli ve E. 2016/5726, K. 2021/631 sayılı kararıyla, aynı dairenin 14.04.2016 tarihli E. 2013/3136, K. 2016/3931 sayılı kararından ayrılarak ikmal tarhiyatlarında gecikme faizinin hesaplanmasına ilişkin içtihadını güncellemiştir.

Bu içtihat farkının pratik sonucu şudur: Emsal bedel farkından doğan ikmal tarhiyatında faiz yükü, kararın tarihine göre ciddi biçimde değişebilir. Mükellef açısından korunma yolu, tarhiyat tebliğinin ardından otuz günlük dava açma süresini kaçırmadan farkın dayanağını (değerleme raporu, bilirkişi incelemesi, emsal kira veya satış verileri) denetlemektir. Değer tespitinde hata varsa vergi mahkemesinde tarhiyatın kısmen veya tamamen iptali istenebilir; idarenin emsal bedel dayanağı zayıfsa dava başarı şansı yükselir.

Res’en Tarh, Ceza ve Zamanaşımı: Hak Kaybını Önlemek

Beyanname hiç verilmemişse vergi ziyaı cezası (%100’e varan oranda) ve gecikme faizi uygulanır. Ancak idarenin de bir süresi vardır: Vergi, doğduğu takvim yılını izleyen yılın başından itibaren beş yıl içinde tarh edilmelidir; veraset ve intikal vergisinde bu süre, ölüm tarihinden itibaren değil, ölümün kanuni mirasçılara hangi yıl bildirildiğinin bilinmesi esasına bağlanmıştır (VUK m. 114). Ayrıca idarenin bilgi edinme süresi dolduktan sonra res’en tarh yapması hâlinde, mükellefe beyanname vermesi için 15 günlük ek süre (beyana davet) tanınması gerekir; bu süre tanınmadan yapılan tarhiyat bozulur.

Bu korumanın somut örneği Danıştay 7. Dairesi’nin 25.10.2023 tarihli ve E. 2022/596, K. 2023/4080 sayılı kararıdır: 2011 intikallerine ilişkin inceleme raporuyla res’en tarh edilen vergi ve kesilen vergi ziyaı cezasında, idarenin ara kararla sorulan beyana davet süresine dair soruya verilen yanıttan 15 günlük ek sürenin verilmediği anlaşıldığından Danıştay, işlemin iptali yönündeki ilk derece kararını onamıştır. Karardan çıkarılacak ders açıktır: Usul kurallarının ihlali, tarhiyatın miktarından bağımsız bir iptal sebebidir ve süresinde açılan davada ileri sürülmelidir. Zamanaşımı ve usul ihlalleri, mükellefin veraset ilamı veya tapu kayıtlarındaki tarihlerle ispatına dayanır; bu nedenle dosyadaki tüm tebligat tarihleri saklanmalıdır.

Sık Yapılan Hatalar ve İstanbul Pratiği

Geri dönülmesi zor hataların çoğu ilk üç ayda, yani beyan süresi içinde işlenir. En yaygın beş hata şunlardır:

• Beyannameyi tamamen atlamak: “Küçük tereke, vergi çıkmaz” varsayımı yanlıştır; tarhiyat yıllar sonra tebligatla gelir ve ceza biner.
• Süreyi tapu işlemine bağlamak: Dört aylık süre ölüm tarihinde başlar; veraset ilamının çıkma tarihiyle uzamaz, tapu devri beklenirse süre kaçar.
• Değeri eksik beyan etmek: Emlak vergisi değeri bazen gerçek değerin çok altındadır; idarenin emsal bedel tespiti ikmal tarhiyatı ve faiz doğurur.
• Bağış sözleşmesini satış gibi göstermek: IVazsız intikalin ivazlı gösterilmesi vergi ziyaı cezasını ağırlaştırır ve muvazaa iddiasını davet eder.
• Tebligatları görmezden gelmek: Vergi/ceza ihbarnamesine otuz gün içinde dava açılmazsa usul itirazları (zamanaşımı, beyana davet) tüketilir.

İstanbul pratiğinde iki nokta öne çıkar: Birincisi, yüksek taşınmaz değerleri nedeniyle istisna tutarının üzerindeki hisselerde tarife hızla üst dilimlere sıçrar; paylaşım planı vergi öncesi yapılmalıdır. İkincisi, İstanbul’da tapu müdürlükleri tescil işleminden önce intikal vergisinin ödendiğine ilişkin vergi dairesi belgesi ister; beyanname ve ödeme süreci tapu devri planına göre tersinden işletilmelidir. Yoğun dosya trafiği nedeniyle sorgu yazışmaları aylar sürebildiğinden, mirasçıların her adımı yazılı belgeyle takip etmesi kendi lehinedir.

Sık Sorulan Sorular

Veraset ve intikal vergisi beyanname süresi kaç aydır?

Veraset yoluyla intikallerde beyanname, ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde ilgili vergi dairesine verilir. Yurt dışında gerçekleşen ölüm veya intikal hâlinde süre, mirasçının durumu Türkiye’de yetkili makamlarca öğrenmesiyle başlar. Ivazsız intikallerde yani bağış ve hibe yoluyla kazanmalarda süre intikal tarihinden itibaren bir aydır; yarışma ve çekiliş ikramiyeleri için de aynı bir aylık süre geçerlidir. Süre hesabına ölüm veya intikal tarihi dahil edilmez. Süre kaçırıldığında vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi işler; bu nedenle veraset ilamı beklemeden, ölüm belgesiyle birlikte beyan hazırlığına başlanması saferdir.

2026’da miras intikalinde istisna tutarı ne kadardır?

57 Seri No’lu Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği’yle 2026 için belirlenen hadlerde, eş ve füruğdan (çocuk, torun, evlatlık dahil) her birine isabet eden miras hissesinin 2.907.136 TL’si vergiden istisnadır. Füruç bulunmayan terekede eşe kalan hissenin 5.817.845 TL’si istisna uygulanır. Bağış yoluyla ivazsız kazanmalarda istisna 66.935 TL’dir. Bu tutarlar 2025 yılına göre %25,49 yeniden değerleme oranıyla artırılmıştır. İstisna, her mirasçı veya lehdar için ayrı ayrı ve bir defalık uygulanır; hangi yılın hadinin esas alınacağı intikalin gerçekleştiği yıla göre belirlenir.

Miras paylaşılmadan önce veraset ve intikal vergisi ödenmek zorunda mı?

Tapuda tescil, bankadan para çekme veya araç devri gibi işlemler için verginin beyan edilip ödendiğine dair vergi dairesi belgesi istenir; bu nedenle pratikte paylaşım, vergi sürecinden sonra yürür. Beyanname süresi ise paylaşımın yapılmasını beklemez: Dört aylık süre ölüm tarihinde işlemeye başlar. Mirasçılar ortak bir beyanname verebileceği gibi kendi hisseleri için ayrı beyan da verebilir. Tereke borçlu çıksa dahi beyanname verme yükümlülüğü ortadan kalkmaz; borçların matrahtan indirilebilmesi için beyanda gösterilmesi gerekir. Mirasın reddi hâlinde ise reddi miras süresi içinde işlemlenmişse vergi doğmaz.

Veraset ve intikal vergisinde ceza ve faizden kurtulmak mümkün mü?

Belirli koşullarda evet. Beyanname hiç verilmemişse, idarenin ihbarnamesi gelir gelmez pişmanlık ve ıslah hükümlerine başvurarak cezalı tarhiyat yerine cezasız veya indirimli düzeltme mümkün olabilir. Res’en tarhiyatlarda ise idarenin beş yıllık zamanaşımını geçirdiği ya da bilgi edinme süresi dolduktan sonra 15 günlük beyana davet süresi tanımadığı ispatlanabilirse tarhiyat ve ceza iptal ettirilebilir; Danıştay 7. Dairesi’nin 25.10.2023 tarihli E. 2022/596, K. 2023/4080 sayılı kararı bu yönde emsaldir. Emsal bedel farkına dayanan ikmal tarhiyatlarında ise değer tespitinin hatalı olduğu bilirkişi yoluyla gösterilerek verginin kısmen kaldırılması sağlanabilir. Her yol için ortak şart, otuz günlük dava süresinin kaçırılmamasıdır.

Veraset ve intikal vergisi nereye ve nasıl ödenir?

Beyanname üzerinden tahakkuk ettirilen vergi, iki eşit taksitte ödenebilir: Birinci taksit beyannamenin verildiği ayı izleyen ayın sonuna, ikinci taksit ise beyan verme süresinin sonunu izleyen beşinci ayın sonuna kadar ödenir. Ödeme, bağlı olunan vergi dairesine veya Dijital Vergi Dairesi/İnteraktif Vergi Dairesi üzerinden kredi kartı veya banka aracılığıyla yapılabilir. Süresinde ödenmeyen taksitler için gecikme zammı işler. Vergi alacağının doğduğu ve tahakkuk ettiği yıla göre mahsup, tecil veya yapılandırma imkânları değişebilir; kanuni faiz ve zammın birikmemesi için ödeme planının sürenin başında kurulması gerekir.

Eş ve çocuk mirasçıysa her birinin vergisi ayrı mı hesaplanır?

Evet. Veraset ve intikal vergisi hisse bazlıdır: Her mirasçı, terekedeki payına düşen değeri kendi beyannamesiyle beyan eder ve yalnızca kendi payına uygulanan istisnayı düşer. Örneğin eş ve iki çocuğun mirasçısı olduğu bir terekede eşin hissesine 2.907.136 TL, her çocuğun hissesine de ayrıca 2.907.136 TL istisna uygulanır. Tarife de her mirasçı için ayrı işletilir; bir mirasçının matrahı üst dilime ulaşsa bile diğerininkine etkisi olmaz. Terekede yapılan denkleştirmeler, bir mirasçıya yapılmış bağışların tenkisi veya muris muvazaası davası sonucu payların yeniden belirlenmesi hâlinde, vergi matrahı da bu yeni paylaşım esas alınarak düzeltilmelidir.

Sonuç: Veraset ve intikal vergisi, doğru planlandığında öngörülebilir; ihmal edildiğinde ceza ve faizle katlanarak büyüyen bir yük haline gelir. 2026 istisna hadleri ve tarifesi, ölüm tarihinden itibaren dört aylık beyan süresi ve iki aylık taksit takvimi, miras paylaşımının mali çerçevesini oluşturur. Tarhiyat tebliği gelmişse zamanaşımı, beyana davet ve emsal bedel denetimi gibi savunma araçları süresinde kullanılmalıdır. Miras intikalinin vergi yönünden planlanması veya size tebliğ edilen bir tarhiyata itiraz konusunda dosyanızın değerlendirilmesi için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

0