Boşanma Duruşmasında Ne Olur? İlk Duruşma Rehberi 2026

Boşanma davası açtınız ya da davalı oldunuz; UYAP üzerinden gelen kısa mesajda duruşma gününüz ve saatiniz yazıyor. O andan itibaren zihinde tek bir soru dönmeye başlar: Boşanma duruşmasında ne olur? Hâkim ne soracak? Ne söylemek zorundayım? Yanlış bir cümle süreci aleyhte çevirir mi?

İnternetteki birbirini tutmayan anlatımlar, “komşumun eniştesi hakime şöyle dedi” türü hikâyeler ve mahkeme koridorunda kulaktan kulağa yayılan bilgiler bu kaygıyı büyütür. Oysa duruşma, korkulduğu kadar belirsiz değildir; akışı hem kanunla hem de yerleşik uygulamayla bellidir.

Bu rehberde ilk celseden ara kararlara, sulh teşvikinden SEGBİS’e kadar duruşmanın gerçek akışını adım adım anlatıyorum; İstanbul pratiğinden notlarla, salona girmeden önce bilmeniz gereken her şeyi bulacaksınız.

Boşanma Duruşması Nasıl Başlar? Çağrı, UYAP Bildirimi ve Hazırlık

Dava dilekçesi mahkemeye sunulduktan sonra mahkeme bir ilk duruşma günü belirler ve taraflara tebligat gönderir. Bugün itibarıyla bu bildirimin büyük bölümü UYAP Vatandaş üzerinden kısa mesajla da yapılır: mesajda mahkeme adı, duruşma tarihi, saati ve salon numarası yazar. Mesajı silmeyin; adliyede giriş ve salon bulmada bu numaralar işinizi kolaylaştırır.

Duruşma öncesi hazırlık kısa ama önemlidir. Kimliğinizi mutlaka yanınıza alın; vekâletiniz varsa vekâletname örneğini, dava dilekçenizin ve eklerinin birer kopyasını dosyada bulundurun. Nafaka veya masraf konuşulacaksa gelir-gider tablonuzu, kusur ileri sürülecekse tarihli ve somut delillerinizi (mesajlar, sağlık raporları, banka kayıtları) hazır edin. İstanbul’da aile mahkemeleri ağırlıklı olarak Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi’nde; Anadolu Yakası’nda bir bölümü Kartal Adliyesi’nde görev yapar. Güvenlik yoğunluğu ve salon aramaları düşünülerek saatten en az yarım saat önce adliyede olmak pratik bir kuraldır.

Özel bir kıyafet zorunluluğu yoktur; temiz ve düzgün bir giyim yeterlidir. Salona girince hâkime “Sayın Hâkim” diye hitap edilir, söz sırası hâkimindir ve başkaları konuşurken araya girilmez.

İlk Duruşmada Hâkim Ne Yapar? Sulh Teşviki ve HMK 137

Boşanma duruşmalarını diğer davalardan ayıran temel kural HMK m. 137’dir: “Boşanma veya ayrılık davasında taraflar ilk duruşmada bizzat hazır bulunur. Hâkim, tarafları bizzat dinler ve uygun görürse onları sulh olmaya teşvik eder.” Yani avukatınız yanınızda olsa bile ilk celsede sizin de salonda bulunmanız ve dinlenmeniz esastır.

Duruşma açıldığında hâkim önce kimliklerinizi teyit eder, talepleri özetler. Ardından çoğu mahkeme, sürecin en az bilinen ama en insani aşamasını uygular: sulh teşviki. Hâkim eşleri bazen birlikte, bazen tek tek odasına çağırarak evliliği sürdürme ihtimalinin olup olmadığını sorar. Bu görüşme bir baskı aracı değildir; amacı, özellikle ani kararla dava açılmış çiftlerde bir düşünme payı bırakmaktır. Uzlaşma ihtimali görülürse kısa bir erteleme yapılabilir, görülmezse duruşma kaldığı yerden devam eder.

Boşanma talebinde diretildiğinde sıra beyanlara gelir. Hâkim HMK m. 152 uyarınca duruşmayı yönetir; her iki taraf da sırayla, kesmeden anlatır. Bu bölümde amaç hüküm vermek değil, uyuşmazlık noktalarını ve delilleri belirlemektir.

Boşanma Duruşmasında Hangi Sorular Sorulur?

Her dosya farklı olsa da hâkimlerin sorduğu sorular büyük ölçüde öngörülebilir. Bunları dört kümede toplayabilirsiniz:

• Evlilik öyküsü: Ne zaman evlendiniz, kaç çocuğunuz var, ne zaman ayrı yaşamaya başladınız? Bu sorular dosyanın çerçevesini kurar; tarihleri net bilmek ilk izlenim için önemlidir.
• Geçimsizlik ve kusur: “Evliliğin bitmesinde eşinizi neyle suçluyorsunuz, hangi olaylar yaşandı?” Burada somut olay anlatımı belirleyicidir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 22.06.2026 tarihli ve 2026/1041 Esas, 2026/6916 Karar sayılı kararında vurgulandığı gibi, sebep ve saiki açıklanamayan soyut beyanlara kusur yüklenemez; kendi anlatımınız için de aynı ölçü geçerlidir: tarih, yer ve olay verin.
• Çocuklar: Çocuk şu an kiminle kalıyor, okulu kim takip ediyor, karşılıklı görüşmeye yaklaşımınız ne? Velayet tarafında mahkeme gerektiğinde sosyal inceleme raporu aldırır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2011/2-533 Esas, 2011/670 Karar sayılı kararına göre hâkim, çocuk ve ailenin korunmasına ilişkin geçici önlemleri taraf talebine bağlı kalmaksızın da değerlendirebilir; yani duruşmada siz istemeseniz bile çocukla ilgili koruma kararları gündeme gelebilir.
• Nafaka ve mal rejimi: Aylık geliriniz-gideriniz nedir, ev-araba-banka hesapları kimin adına? Tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası ile mal rejimi tasfiyesi bu beyanlar üzerine kurulur; bordro, tapu ve hesap kayıtları gibi belgeleri anlatımla değil kayıtlarla desteklemek gerekir.

Duruşmadan önce iki sayfalık tarihli bir olay örgüsü ve bir gelir-gider dökümü hazırlamış olmak, salonda verilen en güçlü sinyallerden biridir.

Anlaşmalı Boşanma Duruşması Nasıl Geçer?

Anlaşmalı boşanmada (TMK m. 166/3) duruşma çok daha kısadır. Şartlar bellidir: evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması ya da davalı eşin davayı kabul etmesi ve mal rejimi ile çocukların durumunu düzenleyen bir protokolün sunulması. Hâkim eşleri bizzat dinler; bu dinleme çoğu kez iki-üç sorudan oluşur: boşanmayı gerçekten istiyor musunuz, protokolü özgür iradenizle mi imzaladınız, içeriğinden haberdar mısınız?

TMK m. 166/3’ün son cümlesi hâkime önemli bir yetki verir: tarafların iradesinin serbestçe açıklandığından şüpheye düşerse eşleri ayrı ayrı dinler. Bu, baskıyla veya geçici bir menfaat umuduyla imzalatılan protokollere karşı konmuş bir güvencedir. Dinleme sonrası şüphe kalktıysa hüküm aynı duruşmada açıklanır. Anlaşmalı boşanma kararının temyizi kanunen kapalıdır; bu yüzden süreç bu celseyle fiilen biter.

SEGBİS ile Boşanma Duruşması Nasıl Yapılır?

HMK m. 148 uyarınca duruşma, hakkın hızlı ve basit bir şekilde gerçekleşmesi için gerekli olmadıkça veya talep edilmedikçe tamamen ya da kısmen sesli ve görüntülü iletişim (SEGBİS) aracılığıyla da yapılabilir. Uygulamada SEGBİS en çok şu hallerde kullanılır: bir taraf yurt dışında veya başka şehirde, sağlık durumu elverişsiz ya da salonda bulunmasına engel bir durum vardır.

Teknik olarak bağlantı iki yerden kurulur: adliyedeki SEGBİS odasından ya da UYAP entegrasyonlu görüntülü duruşma sistemi bulunan avukat ofisinden. Bağlanmadan önce kimliğinizi yanınıza alın, sessiz ve başkasının bulunmadığı bir ortam seçin; hâkim bağlantının başında kimlik doğrulaması yapar. İlk duruşmadaki bizzat hazır bulunma ilkesi ile SEGBİS ilişkisinde son söz mahkemededir: mazereti makul ve belgeli göstermediğiniz sürece hâkim ilk celsede fiziken hazır bulunmanızı isteyebilir. Yurt dışında yaşayıp da ilk duruşmaya gelemeyen eşler için SEGBİS talebini avukat üzerinden gerekçeli biçimde sunmak en gerçekçi yoldur.

Duruşmada Tanık Dinletme ve Delil Sunma

Çekişmeli boşanmada tanık, kusur tespitinin bel kemiğidir. Tanık listesi kural olarak mahkemenin ara kararında bildirdiği sürede sunulur; listede tanığın kimliği ve dinleneceği konu belirtilir. Duruşmada tanık dinlenirken sorular avukatlar ve hâkim üzerinden yöneltilir; tanığa evlilikle ilgili bizzat gördüğü somut olaylar sorulur.

Buradaki kritik nokta tanık beyanının niteliğidir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 22.06.2026 tarihli ve 2026/1041 Esas, 2026/6916 Karar sayılı kararı, sebep ve saiki açıklanamayan soyut tanık beyanlarına dayanılarak kusur yüklenemeyeceğini bir kez daha göstermektedir. “Gelin çok sinirliydi” gibi bir anlatım ile “Şubat 2025’te akşam yemeğinde bizzat gördüm, tabak fırlattı” anlatımı aynı ağırlıkta değildir. Ayrıca Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2021/7258 Esas, 2021/6699 Karar sayılı kararındaki ilkeye göre mahkeme, bir tarafa yüklediği kusurun hangi delillere dayandığını kararda açıkça göstermek zorundadır; bu da duruşmada sunacağınız her delilin dosyada iz bırakması gerektiği anlamına gelir.

WhatsApp yazışmaları, ses kayıtları ve kamera görüntüleri de duruşmada sunulabilir; ancak bunların hukuka uygunluk sınırı vardır. Örneğin eşin başka bir kimseyle yazışmalarının izinsiz ele geçirilmesi delilin değerlendirilmesinde sorun yaratır. Delili sunmadan önce hangi yolla elde ettiğinizi avukatınızla netleştirin; hukuka aykırı elde edilmiş delil, kusur lehinize olsa bile hükme esas alınamaz.

Duruşmaya Gelmezsem Ne Olur?

Duruşmaya gelmemek davanın düşmesi anlamına gelmez. HMK m. 150 uyarınca gelmeyen taraf, gelmediği celsede işlenen işlemleri ve hakkındaki delilleri sonradan öğrenme ve bunlara karşı beyan verme hakkına sahiptir; mahkeme evrakı tebliğ ederek süreci yürütür. Davalı hiç gelmese bile dava yürür ve hüküm kurulabilir.

Buna karşılık ilk duruşmadaki bizzat hazır bulunma yükümlülüğü ihmal edilmemelidir: Sağlık, yurt dışında bulunma gibi mazeretiniz varsa duruşmadan önce yazılı olarak ve belgeyle bildirin; hâkim mazereti haklı görürse SEGBİS ya da erteleme yolunu açabilir. İlk celseden sonraki duruşmalarda ise taraf, vekili aracılığıyla temsil edilebilir. Tarafların tamamı temsilciyle dahi gelmezse duruşma ertelenir ve yeni bir gün bildirilir.

Duruşma Sonrası: Ara Karar, Sonraki Celseler ve İstanbul Pratiği

İlk duruşmanın sonunda mahkeme çoğu kez bir ara karar verir: sosyal inceleme raporu talebi, bilirkişi incelemesi, eksik delil listesi ya da tanık beyanlarının süre verilerek toplanması. Bu karar celse zaptına yazılır ve bir sonraki duruşma günü belirlenir. İstanbul’un aile mahkemelerindeki yoğunluk nedeniyle celseler arasında tipik olarak iki-dört ay geçer; bu süreyi beklerken ara kararın istediği belgeleri zamanında sunmak, dosyanızı sıraya sokmanın en kestirme yoludur.

Karar aşamasına gelen dosyada hâkim, boşanma, kusur, velayet, nafaka ve mal rejimi hükümlerini birlikte düzenler. Çekişmeli davada taraf, karara karşı iki hafta içinde istinaf yoluna gidebilir. İstinaf incelemesinde boşanma talebi reddedilen taraf için önemli bir teknik detay vardır: HMK m. 185/2 gereği bölge adliye mahkemesi, ısrar hükmüne ilişkin incelemede boşanmaya karar verebilir; yani ilk derecede reddedilen boşanma, üst incelemede sonuçlanabilir. Anlaşmalı boşanmada ise karar kanunen kesindir.

İstanbul pratiğinden üç küçük not: Duruşma salonu değişse bile UYAP duyurularını duruşma sabahı kontrol edin; dosya numaranızı (E. sayısı) her soruda hazır bulundurun; celse çıkışı hâkimle koridorda dosya konuşmak yerine yazılı dilekçe sunmayı tercih edin; yazılı beyan her zaman tutanağa geçer.

Duruşma gününüz yakınsa hangi belgeyle ve hangi cümleyle hazırlanmanız gerektiğini dosyanıza özel olarak değerlendirmek için iletişim sayfasından bana yazabilirsiniz. Tek bir celsenin bile kaderi belirlediği boşanma süreçlerinde duruşma öncesi hazırlık, atlanmaması gereken adımdır.

Sık Sorulan Sorular

İlk boşanma duruşmasına bizzat gitmek zorunda mıyım?

Evet. HMK m. 137 uyarınca boşanma ve ayrılık davalarında taraflar ilk duruşmada bizzat hazır bulunur; hâkim eşleri dinler ve sulh olmaya teşvik eder. Avukatınız yanınızda olsa da bu kural ilk celse için geçerlidir. Sağlık durumu veya yurt dışında bulunma gibi haklı bir engeliniz varsa bunu duruşmadan önce yazılı olarak ve belgeyle mahkemeye bildirmeniz gerekir; hâkim mazereti uygun görürse duruşmayı erteleyebilir veya SEGBİS ile katılımı kabul edebilir. İlk celseden sonraki duruşmalarda ise vekâleten temsil mümkündür.

İlk duruşmada boşanma gerçekleşir mi?

Anlaşmalı boşanmada evet: protokol tam, şartlar mevcutsa ve hâkim irade serbestliğinden şüphe etmiyorsa hüküm genellikle ilk ve tek celsede açıklanır. Çekişmeli boşanmada ise ilk duruşma tanıma, sulh teşviki ve delil tespitiyle geçer; kusur, nafaka ve velayet gibi uyuşmazlıklar nedeniyle birkaç celse daha gerekir. Yani “ilk duruşmada her şey biter” beklentisi yalnızca anlaşmalı dosyalar için gerçekçidir. Çekişmeli davada sürecin uzunluğunu belirleyen asıl unsur, uyuşmazlığın kapsamı ve delillerin toplanma hızıdır.

Boşanma duruşması ortalama kaç dakika sürer?

Tipik bir boşanma celsesi 10 ila 15 dakika sürer; çok uyuşmazlıklı karmaşık dosyalarda 30-40 dakikayı bulabilir. Sürenin kısalığı, davanın önemsize alındığı anlamına gelmez: celse zaptına geçen her beyan dosyanın geleceğini belirler. Anlaşmalı boşanma duruşmaları çoğu zaman beş-on dakika içinde biter. Bu yüzden kısa süre içinde en doğru ve somut anlatımı yapmak için duruşma öncesi olay örgünüzü tarih sırasıyla yazılı hâle getirmek büyük fark yaratır.

Boşanma duruşmasına hangi belgeleri götürmeliyim?

Temel liste şudur: T.C. kimlik kartı, varsa avukatınıza verdiğiniz vekâletname örneği, dava dilekçesi ve eklerinin kopyaları, mahkemece istenen nüfus kaydı türü belgeler. Nafaka gündemdeyse bordro, işyeri yazısı ve gelir-gider dökümü; kusur gündemdeyse tarihli mesajlar, sağlık raporları, polis/ifade tutanakları gibi somut deliller; velayet gündemdeyse çocuğun okul, sağlık ve bakım düzenini gösteren belgeler hazır olmalıdır. Belgenin aslını salonda gösterip kopyasını dosyaya sunmak kuraldır.

Eşim duruşmaya gelmezse dava düşer mi?

Hayır, düşmez. HMK m. 150 gereği gelmeyen taraf, gelmediği duruşmada yapılan işlemleri ve aleyhine gösterilen delilleri sonradan öğrenme ve beyan verme hakkına sahiptir; mahkeme süreci tebligatla yürütür. Davalının hiç gelmemesi, aleyhine değerlendirilebilir bir tutum olarak da kayda geçebilir. Üstelik ilk duruşmada bizzat hazır bulunma yükümlülüğü karşı tarafa da aittir: siz duruşmaya gelirken eşiniz gelmezse dava tek taraflı beyanla da ilerler. Bu nedenle “gelmezse dava düşer” diye beklemek yerine kendi delillerinizi güçlendirmek gerekir.

SEGBİS duruşmasına evden katılabilir miyim?

Kural olarak hayır. Görüntülü duruşmaya bağlantı, adliyelerdeki SEGBİS odalarından veya UYAP entegrasyonlu avukat ofislerinden kurulur; hâkim kimlik doğrulaması yapmadan beyan alınmaz. Evden katılım, sistemin teknik altyapısı nedeniyle standart uygulama değildir. Yurt dışında ya da engelli durumda olan taraf için avukat aracılığıyla SEGBİS talebinin gerekçeli biçimde mahkemeye sunulması gerekir. Bağlandığınız ortamın sessiz ve yalnız olması, kimliğin elde hazır bulunması ve bağlantı saatinde sisteme girilmiş olması pratikte aranır.