Takipsizlik (KYOK) Kararına İtiraz Nasıl Yapılır? İki Hafta Süre, Sulh Ceza Hâkimliği ve CMK 172, 173 Rehberi 2026

Kısa cevap: Savcılığın verdiği kovuşturmaya yer olmadığına dair karara (halk arasında takipsizlik kararı) yalnızca suçtan zarar gören itiraz edebilir. Süre, kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır (CMK m.173/1). Bu süre 1 Haziran 2024’te ve sonrasında verilen kararlar için geçerlidir; daha önce verilen kararlarda süre on beş gündür. İtiraz, kararı veren savcının görev yaptığı yerdeki ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yer sulh ceza hâkimliğine yapılır ve dilekçede kamu davasını gerektirebilecek olaylar ile deliller gösterilir. İtiraz kabul edilirse savcı iddianame düzenlemek zorundadır; reddedilirse aynı fiil için dava ancak yeni delil ve sulh ceza hâkimliği kararıyla açılabilir (CMK m.172/2).

Yazan: Av. Merve Arı | İstanbul Barosu | Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.

Şikâyet dilekçesini verdiniz, ifadenizi bıraktınız, aylarca bekledeniz. Sonunda tebligat geldi: “kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmiştir.” Çoğu kişi bu cümleyi okuyunca dosyanın kapandığını sanır ve evrakı çekmeceye kaldırır. Oysa kararın son bölümünde, çoğu zaman gözden kaçan bir satır vardır: itiraz hakkı, süresi ve mercii.

Sorun şu ki bu süre kısadır ve internette hâlâ dolaşan “15 gün” bilgisi güncel değildir. Kararı tebliğ aldığınız günden iki hafta geçerse karar kesinleşir. Kesinleşen bir takipsizlik kararından sonra aynı olay için yeniden soruşturma açtırmak, yeni delil bulmanızı ve ayrıca sulh ceza hâkimliğinden karar almanızı gerektirir. Yani süreyi kaçırmak, dosyayı sıfırdan zorlaştırır.

Bu yazıda takipsizlik kararının ne olduğunu, itiraz süresinin nasıl hesaplandığını, kimlerin itiraz edebileceğini, dilekçede neler yazılması gerektiğini, sulh ceza hâkimliğinin hangi kararları verebileceğini ve İstanbul’da dikkat edilecek pratik noktaları adım adım ele alıyoruz.

Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar (Takipsizlik) Nedir?

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar, Cumhuriyet savcısının soruşturma evresi sonunda kamu davası açmaktan vazgeçtiğini bildirdiği karardır (CMK m.172/1). Savcı bu kararı iki durumda verir: kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememişse veya kovuşturma olanağı bulunmuyorsa. İkinci grupta örneğin dava zamanaşımının dolması, şüphelinin ölümü ya da şikâyet süresinin geçmesi gibi hâller yer alır.

Karar, suçtan zarar görene ve önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kanun ayrıca bir zorunluluk koyar: kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilmelidir. Bu yüzden tebliğ evrakınızın son paragrafı, itirazın nereye ve hangi sürede yapılacağını söyleyen ilk kaynaktır.

Takipsizlik kararı, benzer görünen diğer kararlarla karıştırılmamalıdır:

  • Soruşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar (CMK m.158/6): İhbar veya şikâyet konusu fiilin suç oluşturmadığı hiçbir araştırma gerekmeden açıkça anlaşılıyorsa ya da şikâyet soyut ve genel nitelikteyse verilir. Bu karara karşı da 173. maddedeki usule göre itiraz edilebilir.
  • Kamu davasının açılmasının ertelenmesi (CMK m.171/2): Yeterli şüphe bulunmasına rağmen savcı, üst sınırı üç yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda davanın açılmasını beş yıl süreyle erteleyebilir. Bu karara suçtan zarar gören veya şüpheli, 173. madde hükümlerine göre itiraz edebilir.
  • Etkin pişmanlık veya şahsi cezasızlık nedeniyle verilen karar (CMK m.171/1): Savcı takdir yetkisini kullanarak kovuşturmaya yer olmadığı kararı verir. CMK m.173/5 uyarınca savcının kamu davasını açmama konusundaki takdir yetkisini kullandığı bu hâllerde 173. madde uygulanmaz.
  • Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar (CMK m.172): Delil yetersizliği veya kovuşturma olanağının bulunmaması nedeniyle verilen, suçtan zarar görenin itiraz edebildiği karardır; bu yazının konusu budur.

İtiraz Süresi: On Beş Gün mü, İki Hafta mı?

Güncel kural, CMK m.173/1’e göre kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır. 7499 sayılı Kanunla bu maddedeki “onbeş gün” ibaresi “iki hafta” olarak değiştirilmiştir. Geçiş kuralı CMK geçici madde 6’da yer alır: yeni süre 1 Haziran 2024 tarihinde ve sonrasında verilen kararlara uygulanır, bu tarihten önce verilen kararlarda eski hüküm uygulanmaya devam eder.

  • Karar 1 Haziran 2024 veya sonrasında verildiyse: tebliğden itibaren iki hafta.
  • Karar 1 Haziran 2024’ten önce verildiyse: tebliğden itibaren on beş gün.

Süreyi gün gün saymak yerine “hafta” mantığıyla hesaplamak gerekir. CMK m.39/2’ye göre hafta olarak belirlenen süre, tebligatın yapıldığı günün son haftada isim itibarıyla karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer. Örneğin tebligatı 4 Kasım 2026 Çarşamba günü aldıysanız, iki haftalık sürenin son günü 18 Kasım 2026 Çarşamba’dır. Son gün resmî tatile rastlarsa süre, tatilin ertesi günü biter (CMK m.39/4). Elektronik ortamda yapılan işlemlerde ise süre gün sonunda biter (CMK m.38/A-9); yine de hesabı kanunun en uzun sınırına dayandırmak yerine, fiziki başvuruda mesai bitmeden, elektronik başvuruda ise sistem sorunlarına yer bırakacak kadar erken işlem yapmak daha güvenlidir.

Tebliğ tarihi, sürenin başlangıcıdır. Karar size hiç tebliğ edilmemişse süre işlemeye başlamamış olur; ancak kararın varlığını başka yoldan öğrendiyseniz bunun süre bakımından tartışma çıkarabileceğini unutmayın. Tebligat zarfını veya elektronik tebligat kaydını mutlaka saklayın.

Kimler İtiraz Edebilir? Şüpheli İtiraz Hakkına Sahip mi?

CMK m.173/1 itiraz hakkını yalnızca suçtan zarar görene tanır. Genel kabul gören anlayışa göre suçtan zarar gören, suçun işlenmesi nedeniyle hukuken korunan menfaati zedelenen kişidir ve bu kavram, suçun doğrudan hedefi olan mağdurdan daha geniş olabilir. Şikâyetçi olmuş olmak tek başına yeterli bir sıfat değildir; asıl ölçü, suçtan gerçekten zarar görüp görmediğinizdir. Sulh ceza hâkimliği de itiraz edenin bu sıfata sahip olup olmadığını dosyadan inceler.

Şüpheli açısından tablo farklıdır. Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 12.04.2011 tarihli, 2010/7-218 Esas, 2011/50 Karar sayılı kararında, 5271 sayılı Kanun’un 173. maddesinin açık düzenlemesi gereği Cumhuriyet savcısının kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yalnızca suçtan zarar görene itiraz hakkı verildiği, şüphelinin bu karara karşı itiraz hakkı bulunmadığı belirtilmiştir. Karar, itiraz süresinin henüz on beş gün olduğu dönemde verilmiş olsa da, itiraz hakkının kime ait olduğu konusundaki yaklaşım bugün de geçerliliğini korur.

Vekille temsil edilen dosyalarda bir başka kritik nokta tebligatın kime yapıldığıdır. Tebligat Kanunu m.11’e göre vekil aracılığıyla takip edilen işlerde tebligat vekile yapılır. Yargıtay 4. Ceza Dairesi’nin 2019/1104 Esas, 2019/5452 Karar sayılı kararında, şikâyetin avukat aracılığıyla yapıldığı bir dosyada kararın şikâyetçinin kendisine tebliğ edilmesi usule aykırı bulunmuştur. Bu yaklaşım pratikte önemlidir: avukatınız varsa süre, vekile yapılan tebliğ tarihinden başlar; sizin eve gelen bir kâğıt, vekile yapılmamış bir tebligatsa süreyi başlatmayabilir.

İtiraz Nereye ve Nasıl Yapılır?

İtiraz mercii, kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğidir (CMK m.173/1). Mercii kararda gösterilmek zorundadır (CMK m.172/1). Bu nedenle “nereye vereceğim?” sorusunun en güvenilir cevabı, elinizdeki tebliğ evrakıdır.

İtiraz yazılı dilekçeyle yapılır. Güvenli elektronik imzanız varsa UYAP üzerinden de işlem yapılabilir (CMK m.38/A). Dilekçede kanunun aradığı asıl unsur şudur: CMK m.173/2’ye göre kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. “Karar hukuka aykırıdır” demek yetmez. İyi hazırlanmış bir itiraz dilekçesi şu bölümleri içerir:

  • Dosya bilgileri: Cumhuriyet başsavcılığı, soruşturma numarası, karar numarası ve karar tarihi.
  • Sıfat ve süre: Suçtan zarar gören olduğunuz ve kararın hangi tarihte tebliğ edildiği.
  • Olayın özeti: Suçun ne zaman, nerede ve nasıl işlendiği.
  • Karardaki eksiklikler: Dinlenmeyen tanıklar, incelenmeyen kamera ve HTS kayıtları, alınmayan bilirkişi raporu, değerlendirilmeyen belgeler.
  • Yeni deliller: Soruşturma sırasında sunulmamış banka dekontu, yazışma, fotoğraf ve benzeri belgeler.
  • Talep: Kararın kaldırılması ve iddianame düzenlenmesi; gerekirse soruşturmanın genişletilmesi.

Sulh Ceza Hâkimliği İtirazı Nasıl İnceler? Üç Olası Sonuç

Sulh ceza hâkimliği dosyayı inceler ve CMK m.173/3-4 çerçevesinde üç yoldan birini seçer.

1. Soruşturmanın genişletilmesi: Hâkimlik karar vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görürse, bunu açıkça belirterek o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir. Eksiklikler giderildikten sonra itiraz hakkında karar verilir.

2. İtirazın reddi: Kamu davasının açılması için yeterli neden bulunmazsa hâkimlik istemi gerekçeli olarak reddeder, itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı savcıya gönderir. Savcı kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. İtirazın reddedilmesi hâlinde aynı fiilden dolayı kamu davası açılabilmesi için CMK m.172/2 uygulanır (CMK m.173/6).

3. İtirazın kabulü: Hâkimlik istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye vermek zorundadır (CMK m.173/4). Kanun bu aşamada savcıya bir değerlendirme payı bırakmaz; kabul kararının sonucu iddianamedir.

İtirazın giderlere mahkûmiyetle sonuçlanabilmesi, dilekçenin özenle hazırlanması gerektiğini gösterir. Dayanaksız ve süreç uzatmaya dönük itirazlar hem zaman hem masraf kaybettirir.

İtiraz Reddedilirse veya Süre Kaçarsa Ne Olur?

Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildikten sonra, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak yeni delil elde edilmedikçe ve bu hususta sulh ceza hâkimliğince bir karar verilmedikçe aynı fiilden dolayı kamu davası açılamaz (CMK m.172/2). Yani itiraz reddedilmiş veya hiç yapılmamışsa kapı tamamen kapanmaz, ama koşullar ağırlaşır: delil “yeni” olmalı ve davanın açılabilmesi için sulh ceza hâkimliği izin vermelidir.

Süreyi kusurunuz olmadan kaçırdıysanız eski hâle getirme istemi gündeme gelebilir. CMK m.40 kusuru olmaksızın bir süreyi geçirmiş kişiye bu imkânı tanır; dilekçe, engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde verilir (CMK m.41/1). Bu yol istisnaidir ve “unuttum” gibi gerekçeler kabul görmez; hastalık, tebligat hatası gibi belgelenebilir bir engel gerekir.

Başka bir istisna da etkin soruşturma yapılmadan karar verilmesiyle ilgilidir. CMK m.172/3’e göre kararın etkin soruşturma yapılmadan verildiğinin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi veya bu karar aleyhine yapılan başvuruda dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi üzerine, kararın kesinleşmesinden itibaren üç ay içinde talep edilmesi hâlinde yeniden soruşturma açılır. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru da ayrıca değerlendirilebilir; bu yolda başvuru yollarının tüketilmesinden itibaren başlayan kısa bir süre (6216 sayılı Kanun m.47’de otuz gün) vardır ve konu dosyaya özgü olarak avukatla değerlendirilmelidir.

İstanbul’da Takipsizlik Kararına İtiraz: Pratik Notlar

İstanbul’da tek bir adliye değil, farklı yargı çevrelerine sahip birden fazla adliye ve Cumhuriyet başsavcılığı vardır: Çağlayan’daki İstanbul Adalet Sarayı’nın yanı sıra Anadolu yakasında, Bakırköy ve Büyükçekmece gibi merkezlerde ayrı adliye binaları bulunur. İtiraz mercii, kararı veren savcının hangi başsavcılıkta görev yaptığına göre değişir. Bu yüzden “hangi adliyeye gideceğim?” sorusunu tahminle değil, tebliğ evrakındaki yönlendirmeyle yanıtlamak gerekir.

Yoğun iş yükü nedeniyle dosya takibi pratikte süreyi belirler. Karar çıktığında sizin haberiniz olmayabilir; bu nedenle UYAP üzerinden dosya durumunu düzenli kontrol etmek, adres bilginizin savcılık kaydında güncel olmasını sağlamak ve tebligatın size mi, vekilinize mi yapıldığını netleştirmek önemlidir. Fiziki başvuru yapacaksanız dilekçenin bir nüshasına kalem tarafından tarih ve kaşe/mühür vurdurmayı ihmal etmeyin. Elektronik başvuruda ise sistemin verdiği onay kaydını saklayın.

İtirazın sonucunu beklerken kararın kesinleşmediğini, dosyanın sulh ceza hâkimliğinde incelendiğini ve bu sürede yeni delil toplamaya devam edebileceğinizi göz önünde bulundurun. Aldığınız yeni belge veya tanık bilgisini hemen dosyaya ek dilekçeyle sunmak, itirazın kabul ihtimalini artıran en somut adımlardan biridir.

İtirazda Sık Yapılan Hatalar

  • Eski süreyi esas almak: İnternetteki “15 gün” bilgisine güvenip güncel iki haftalık süreyi kaçırmak.
  • Süreyi tebliğ tarihine göre hesaplamamak: Kararın düzenlendiği tarihi esas almak; oysa sürenin başlangıcı tebliğdir.
  • Gerekçesiz dilekçe vermek: “Karar yanlıştır” demekle yetinip eksik delilleri ve olayları göstermemek.
  • Yanlış merciye başvurmak: Kararda gösterilen mercii kontrol etmeden dilekçeyi başka bir kaleye bırakmak.
  • Şüpheli olarak itiraz etmeye çalışmak: İtiraz hakkının yalnızca suçtan zarar görene ait olduğunu bilmemek.
  • Vekile yapılan tebligatı gözden kaçırmak: Avukatınıza yapılan tebliğin süreyi başlattığını fark etmeyip kararı yeni öğrenmiş gibi davranmak.
  • Yeni delil sunmamak: Soruşturmada sunulmayan belgeleri itiraz dilekçesine eklemeyi akıl etmemek.

Sık Sorulan Sorular

Takipsizlik kararına itiraz süresi kaç gündür?

1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlarda itiraz süresi, kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren iki haftadır (CMK m.173/1). Bu tarihten önce verilen kararlarda eski kural olan on beş gün uygulanır. Süre hafta olarak hesaplandığı için tebliğ edilen günün iki hafta sonraki aynı adlı gününde biter. Son gün tatile rastlarsa süre ertesi gün sona erer. Sürenin ilk günü işlem yapmak, hak kaybını önleyen en güvenli yaklaşımdır.

Takipsizlik kararına şüpheli itiraz edebilir mi?

Hayır. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara (CMK m.172) karşı itiraz hakkı yalnızca suçtan zarar görene aittir (CMK m.173/1). Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2010/7-218 Esas, 2011/50 Karar sayılı kararında da şüphelinin bu karara karşı itiraz hakkı bulunmadığı vurgulanmıştır. Şüpheli açısından karar zaten lehine sonuç doğurur. Kamu davasının açılmasının ertelenmesi kararında (CMK m.171/2) ise durum farklıdır: bu karara hem suçtan zarar gören hem de şüpheli 173. madde hükümlerine göre itiraz edebilir.

İtiraz dilekçesinde yeni delil sunmak zorunlu mu?

Zorunlu değildir, ancak CMK m.173/2 dilekçede kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olayların ve delillerin belirtilmesini ister. Dosyada zaten bulunan ama savcılıkça değerlendirilmeyen delilleri göstermek de bu şartı karşılar. Buna rağmen soruşturmada sunulmamış yeni bir belge, kayıt veya tanık bilgisi eklemek itirazı güçlendirir. Dilekçede hangi delilin neden kararı değiştireceğini açıkça yazmanız, hâkimliğin dosyayı hedefli incelemesini kolaylaştırır.

Sulh ceza hâkimliği itirazı reddederse tekrar itiraz edilebilir mi?

CMK m.173, itirazın reddi kararına karşı ayrıca bir kanun yolu öngörmez. Bunun yerine aynı fiil için dava açılabilmesinin koşulu CMK m.172/2’de düzenlenmiştir: yeni delil elde edilmesi ve bu konuda sulh ceza hâkimliğinden karar alınması gerekir. Ayrıca Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru gibi yollar bakımından kısa süreler işler. Hangi yolun açık olduğu dosyanın özelliğine bağlı olduğundan, ret kararı tebliğ edilir edilmez değerlendirme yapılmalıdır.

Takipsizlik kararı bana hiç tebliğ edilmedi, süre işler mi?

Kanun metnine göre itiraz süresi, kararın suçtan zarar görene tebliğ edildiği tarihten itibaren işler (CMK m.173/1). Tebliğ yapılmadıysa süre başlamamış sayılır. Ancak kararı başka bir yoldan öğrendiyseniz, örneğin UYAP üzerinden dosyada görmüşseniz, bu durumun süre bakımından tartışma yaratabileceğini bilmelisiniz. Bu yüzden kararı öğrendiğiniz anda savcılıktan tebliğ edilmesini talep edin ve gecikmeden itiraz dilekçesini hazırlayın.

Takipsizlik kararı kesinleşirse aynı olay için yeniden şikâyet edebilir miyim?

Aynı fiil için yeni delil elde edilmediği sürece kamu davası açılamaz. CMK m.172/2’ye göre yeni delil bulunsa bile davanın açılabilmesi için sulh ceza hâkimliğinin bu yönde karar vermesi gerekir. Yani aynı şikâyeti yinelemek tek başına sonuç doğurmaz. Yeni delilin gerçekten yeni olması, yani önceki soruşturmada değerlendirilmemiş olması ve yeterli şüpheyi ortaya koyabilecek nitelikte bulunması gerekir. Önceki soruşturma dosyasını inceleyerek hangi delillerin zaten dosyada olduğunu saptamak önemlidir.

Sonuç: Takipsizlik kararı, ceza dosyasının sonu değildir; ancak iki haftalık itiraz süresi kısa ve bağışlamasızdır. Süreyi tebliğ tarihinden başlatın, kararda gösterilen merciyi esas alın, dilekçede olayları ve delilleri somut biçimde yazın ve mümkünse yeni bir belge ekleyin. İtiraz reddedilse bile CMK m.172/2’deki yeni delil yolu ayrıca açık kalır. Elinizdeki karar için sürenin ne zaman dolacağını ve itirazın nasıl kurgulanacağını birlikte değerlendirmek isterseniz iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

0

Yorum Gönder