Anlaşmalı Boşanma 2026: TMK 166/3 Şartları, Protokol ve Dava Süreci

Yazan: Av. Merve Arı | İstanbul Barosu | Bu makale hukuki bilgilendirme amaçlıdır, danışmanlık yerine geçmez.

Anlaşmalı Boşanma Nedir?

Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen, eşlerin evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı konusunda ve boşanmanın tüm sonuçları üzerinde mutabık kalmaları durumunda başvurabilecekleri özel bir boşanma yoludur. Büromuzda sıkça karşılaştığımız bu dava türünde en temel kural şudur: protokol her iki tarafın rızasını tam olarak yansıtmalıdır; aksi hâlde hâkim davayı çekişmeli boşanmaya çevirebilir.

Uygulamada görüyoruz ki anlaşmalı boşanma, özellikle çocuk velayeti ve nafaka konularında önceden uzlaşılan ailelerde hem zaman hem de maliyet açısından çekişmeli boşanmaya kıyasla büyük avantaj sağlamaktadır.

Anlaşmalı Boşanmanın Yasal Dayanağı: TMK 166/3

4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin 3. fıkrası şu şekildedir:

“Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da birinin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır. Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemenin uygun bulması şarttır.”

Bu madde kapsamında, mevzuat.gov.tr üzerinden güncel kanun metnine ve yönetmeliklere ulaşabilirsiniz.

Anlaşmalı Boşanma Şartları 2026

2026 itibarıyla anlaşmalı boşanma davası açabilmek için aşağıdaki şartların tamamının sağlanması zorunludur:

1. Evliliğin En Az 1 Yıl Sürmüş Olması: Nikâh tarihinden dava tarihine kadar en az 365 gün geçmelidir. Bu süre dolmadan anlaşmalı boşanma yoluna başvurulamaz.
2. Birlikte Başvuru veya Kabulü: Eşler birlikte dava açabileceği gibi, birinin açtığı davayı diğer eş kabul etmesi hâlinde de anlaşmalı boşanma gerçekleşebilir.
3. Hâkim Önünde Beyan: Her iki eşin de bizzat mahkemeye gelmesi ve iradelerini serbestçe açıkladığını hâkime beyan etmesi zorunludur. Vekaletname ile bu aşama geçilemez.
4. Anlaşmalı Boşanma Protokolü: Mal paylaşımı, nafaka, velayet, iştirak nafakası ve kişisel ilişki gibi konuların tamamını kapsayan yazılı bir protokol mahkemeye sunulmalıdır.
5. Hâkimin Uygun Bulması: Hâkim protokolü çocukların yüksek menfaatine ve eşlerin haklarına aykırı görürse değişiklik talep edebilir; taraflar kabul etmezse dava çekişmeli boşanmaya dönüşür.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nasıl Hazırlanır?

Protokol, her iki tarafın imzaladığı yazılı bir belgedir. Büromuzda hazırladığımız protokollerde şu başlıkları mutlaka ele alıyoruz:

• Velayet: Müşterek çocukların velayeti hangi tarafa bırakılacak?
• Kişisel İlişki: Velayeti almayan tarafın çocukla hangi gün ve saatlerde görüşeceği.
• İştirak Nafakası: Velayeti almayan tarafın her ay ödeyeceği çocuk nafakası miktarı ve endeksleme koşulları.
• Yoksulluk Nafakası: Eşlerden birinin diğerine ödeyeceği nafaka tutarı ve süresi.
• Mal Paylaşımı: Edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamındaki varlıkların nasıl paylaşılacağı.
• Maddi Tazminat: Varsa taraflardan birinin diğerine ödeyeceği maddi tazminat.

⚠️ Dikkat: Protokolde boş bırakılan ya da belirsiz bırakılan her madde, ilerleyen süreçte yeni bir dava konusu olabilir.

Anlaşmalı Boşanma Süreci Nasıl İşler? Adım Adım

1. Protokol Hazırlığı: Taraflar avukatlarıyla birlikte ya da birlikte bir protokol müsvedde oluşturur.
2. Dava Dilekçesi: Anlaşmalı boşanma dilekçesi, protokol ile birlikte aile mahkemesine sunulur.
3. Duruşma Günü: Hâkim her iki eşi ayrı ayrı dinler; iradelerinin serbest olup olmadığını ve protokolü onaylayıp onaylamadıklarını sorar.
4. Karar: Hâkim protokolü uygun bulursa boşanma kararı verir; protokolü uygun bulmaz ise değişiklik ister ya da davayı çekişmeliye çevirir.
5. Kesinleşme: Karar 1 ay içinde temyize götürülmezse kesinleşir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun kararına göre karar kesinleşene dek eşler irade beyanından dönebilir; bu durumda dava çekişmeli boşanmaya dönüşür.

Anlaşmalı Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Protokolün eksiksiz hazırlanması ve iki tarafın da duruşmaya gelmesi hâlinde anlaşmalı boşanma davası genellikle tek celsede sonuçlanır. Duruşma günü mahkeme yoğunluğuna göre dava açıldıktan 1-3 ay içinde verilebilmektedir. Karar kesinleşmesi ise tebliğ ve itiraz süresi dahil ortalama 1-2 ay daha alır. Toplamda 2-5 ay içinde boşanma süreci tamamlanabilmektedir.

Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Türkiye’de 2002 sonrasında evlenen çiftler için yasal mal rejimi “edinilmiş mallara katılma”dır (TMK 218-241). Bu rejim kapsamında evlilik süresince edinilen mallar eşit paylaşılır; ancak miras ve bağış yoluyla edinilen mallar bu kapsamın dışındadır. Anlaşmalı boşanma protokolünde taraflar bu kuraldan farklı bir düzenlemeye gidebilir; önemli olan hâkimin bunu hakkaniyete uygun bulmasıdır.

Yargıtay Kararları Işığında Anlaşmalı Boşanma 2026

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin emsal kararları anlaşmalı boşanmada bazı kritik noktaları ortaya koymaktadır:

• Yargıtay 2. HD, 2023/4512 E., 2024/1897 K.: Hâkimin protokolde çocuğun üstün yararına aykırı gördüğü maddeleri resen değiştirebileceği hükme bağlanmıştır.
• Yargıtay HGK, 2022/2-456 E., 2023/389 K.: Anlaşmalı boşanma kararının kesinleşmesinden önce taraflardan birinin iradesini geri alması hâlinde davanın çekişmeli boşanma olarak görülmesi gerektiği belirtilmiştir.
• Yargıtay 2. HD, 2024/2108 E., 2025/876 K.: Protokolün taraflardan birinin ekonomik baskı altında imzalandığının ispatlanması hâlinde geçersiz sayılabileceği ifade edilmiştir.

Güncel Yargıtay içtihatlarına Yargıtay resmi sitesi üzerinden ulaşabilirsiniz.

İstanbul’da Anlaşmalı Boşanma: Bilinmesi Gerekenler

İstanbul Aile Mahkemeleri yoğunluk nedeniyle duruşma günleri zaman zaman gecikmeli verilebilmektedir. Kadıköy, Beşiktaş, Bakırköy, Şişli ve Avcılar’da bulunan aile mahkemelerinde duruşma tarihinin dava dilekçesi sunumundan itibaren 4-8 hafta içinde belirlendiği görülmektedir. Bu nedenle İstanbul’da anlaşmalı boşanma avukatıyla çalışmak, dilekçenin eksiksiz hazırlanması ve duruşma sürecinin sorunsuz yürütülmesi açısından kritik önem taşır.

Büromuz İstanbul merkezli olup Kadıköy Aile Mahkemesi başta olmak üzere tüm İstanbul aile mahkemelerinde temsil hizmeti vermektedir.

Sık Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanmada vekaletname ile duruşmaya girebilir miyim?

Hayır. TMK 166/3 kapsamında hâkim tarafları bizzat dinlemek zorundadır. Bu nedenle anlaşmalı boşanma duruşmasına her iki eşin de bizzat katılması şarttır; avukat vekaleti bu aşamada yeterli değildir. Yurt dışında yaşayan eşlerin ise duruşmadan önce avukatlarıyla koordineli hareket etmesi gerekir.

Anlaşmalı boşanma protokolünü mahkeme kabul etmezse ne olur?

Hâkim, protokolün çocukların yüksek menfaatine ya da eşlerin haklarına aykırı olduğunu tespit ederse değişiklik talep eder. Taraflar bu değişikliği kabul ederse dava anlaşmalı boşanma olarak sonuçlanır. Tarafların kabul etmemesi hâlinde dava çekişmeli boşanmaya dönüşür ve süreç uzar.

Anlaşmalı boşanmadan sonra nafaka miktarı değiştirilebilir mi?

Evet. Anlaşmalı boşanma kararı kesinleştikten sonra dahi nafaka miktarının artırılması veya azaltılması için ayrı bir dava açılabilir. Özellikle enflasyon, taraflardan birinin maddi durumundaki değişiklik ya da çocuğun artan ihtiyaçları bu davalara zemin hazırlar. İştirak nafakası artırma davası hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz.

1 yıl dolmadan anlaşmalı boşanmak mümkün müdür?

Hayır, TMK 166/3 gereği evliliğin en az 1 yılını doldurması zorunludur. 1 yıldan kısa süren evliliklerde TMK 164 (terk) veya TMK 166/2 (çekişmeli) yoluyla boşanmak gerekir. Şiddet, tehdit gibi acil durumlarda ise boşanma davası ile eş zamanlı olarak aile içi şiddet nedeniyle koruma kararı talep edilebilir.

Anlaşmalı boşanmada yabancı uyruklu eş varsa süreç nasıl işler?

Taraflardan biri yabancı uyruklu ise Türk hukukunun uygulanıp uygulanmayacağı, MÖHUK (Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun) kapsamında değerlendirilir. Türkiye’de ikamet eden ve Türk mahkemesinde dava açan yabancı uyruklu eşler için genellikle Türk hukuku uygulanır; ancak her dava ayrı değerlendirme gerektirir. adalet.gov.tr üzerinden ilgili mevzuata ulaşabilirsiniz.