İhtiyati Haciz Haksız Çıkarsa Tazminat Nasıl Alınır? İİK 259, Teminat, Kusursuz Sorumluluk ve Zamanaşımı 2026

Yazan: Av. Merve Arı | İstanbul Barosu | Bu makale genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; somut dosyanız için hukuki görüş yerine geçmez.

Sabah bankacılık uygulamasını açıyorsunuz ve hesabınızın yanında “bloke” yazıyor. Tedarikçiye ödeme yapamıyorsunuz, maaş günü yaklaşıyor, kredi kartı çalışmıyor. Mahkemeden çıkan karar ihtiyati haciz: alacağı olduğunu söyleyen biri, dava bitmeden mallarınıza geçici olarak el koydurmuş.

Zor kısım şu: bu karar siz dinlenmeden de verilebilir (İİK m.258/2). Alacaklının alacağını yaklaşık olarak ispatlaması yeterlidir, borçlu sonradan itiraz eder. Süreler kısadır, zarar ise haciz sürdükçe büyür. Dava sonunda alacak çıkmazsa bile “bu arada uğradığım zararı kim ödeyecek?” sorusu kendiliğinden cevaplanmaz.

İcra ve İflas Kanunu bu soruya m.259’da cevap verir: ihtiyati haciz isteyen alacaklı hacizde haksız çıkarsa zararı öder. Bu yazıda maddenin ne dediğini, hangi durumda tazminat doğduğunu, teminatın rolünü, itiraz ve süre takvimini, zamanaşımını ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ile Anayasa Mahkemesi kararlarını sırasıyla anlatıyoruz. Madde metinleri 13 Kasım 2026’da Mevzuat Bilgi Sistemi’nden kontrol edilmiştir.

İİK m.259 Ne Söylüyor? Maddenin Dört Fıkrası

İhtiyati haciz, alacaklının para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için borçlunun mallarına dava veya takip sürerken geçici olarak el konulmasıdır. Anayasa Mahkemesi de kurumu bu şekilde tanımlar (E.2023/102, K.2023/203). Kural olarak rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş para borcu için istenir (İİK m.257/1). Vadesi gelmemiş borçta ise yalnızca iki hâlde istenebilir: borçlunun belli bir yerleşim yeri yoksa veya borçlu taahhütlerinden kurtulmak için mallarını gizlemeye, kaçırmaya ya da kendisi kaçmaya hazırlanıyorsa (m.257/2).

Alacaklının bu gücü karşılıksız değildir. Madde 259’un dört fıkrası şunu düzenler:

• 1. fıkra: Alacaklı hacizde haksız çıkarsa borçlunun ve üçüncü şahsın bu yüzden uğrayacağı bütün zararlardan sorumludur ve teminat vermek zorundadır.
• 2. fıkra: Alacak bir ilama dayanıyorsa teminat aranmaz.
• 3. fıkra: Alacak ilam niteliğinde bir belgeye dayanıyorsa teminat gerekip gerekmediğini mahkeme takdir eder.
• 4. fıkra: Tazminat davası, ihtiyati haczi koyan mahkemede de görülebilir.

Madde 1940 tarihli 3890 sayılı Kanunla değiştirilmiştir ve teminat için eski Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 96. maddesine atıf yapar. Anayasa Mahkemesi, 6100 sayılı HMK m.447/2 uyarınca bu atfın bugün HMK m.87’ye yapılmış sayıldığını belirtmiştir. Yani teminatın tutarını ve şeklini hâkim serbestçe belirler.

Alacaklı Hangi Durumda “Haksız Çıkmış” Sayılır?

Kanun “haksız çıkma”yı tanımlamaz. En açık örnek, alacağın bulunmadığının veya takibin dayanağının geçersiz olduğunun kesinleşmiş bir yargı kararıyla ortaya çıkmasıdır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2008/11-42 Esas, 2008/45 Karar sayılı ve 30.01.2008 tarihli kararı bu bakımdan öğreticidir. Somut olayda alacaklı şirket, çift tarihli çeklere dayanarak ihtiyati haciz aldırmış ve borçlunun fabrikasında haciz uygulatmıştı. İcra mahkemesi çeklerin kambiyo senedi niteliğini yitirdiğini saptayıp takibin iptaline karar verdi. Genel Kurul, ihtiyati haczin haksızlığının kesinleşmiş yargı kararıyla ortaya çıktığını kabul etti ve alacaklının sorumluluğunun kusura dayanmadığını vurguladı. Dosyayı, maddi tazminatın usulüne uygun bilirkişi incelemesiyle belirlenmesi için bozdu.

Pratikte tazminat tartışması şu hâllerde gündeme gelir:

• Alacağın olmadığı kesinleşirse: Esas davada alacak reddedilir veya takip iptal edilir.
• Haciz hükümsüz kalırsa: Alacaklı yasal süreler içinde takip yapmaz ya da dava açmaz, davasından veya takibinden vazgeçer. İİK m.264/4 bu hâllerde ihtiyati haczin hükümsüz kalacağını söyler.
• Haciz yanlış kişiye uygulanırsa: Borçluya ait sanılan mal aslında üçüncü kişinindir. Madde 259 üçüncü şahsı da korur.

Dikkat edilmesi gereken bir ayrım var: haczin itiraz üzerine veya teminat karşılığında kaldırılması, tek başına tazminat hakkı doğurmaz. Çünkü ihtiyati haciz yaklaşık ispatla verilir; Hukuk Genel Kurulu da haciz kararı için kesin ispat değil, yaklaşık ispat arandığını belirtir. Belirleyici olan genellikle alacaklının asıl dava veya takipte haksız çıktığının ortaya çıkmasıdır.

Kusursuz Sorumluluk: Maddi ve Manevi Tazminat Aynı Değil

Haksız ihtiyati hacizden doğan maddi zararlarda alacaklının kusuru aranmaz. 2008/45 Karar sayılı kararın metninde aktarılan Özel Daire gerekçesi, haksız haciz koydurmuş alacaklının sorumluluğunun kusura dayanmadığı konusunda öğretide ve yargı kararlarında tam bir görüş birliği bulunduğunu söyler. Genel Kurul da ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin ve infaz eden icra müdürlüğünün hatayı fark edememiş olmasına rağmen, kusursuz sorumluluk ilkesi gereği alacaklının davacının zararlarından sorumlu olduğunu belirtmiştir.

Manevi tazminatta durum farklıdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2018/246 Esas, 2022/470 Karar sayılı ve 05.04.2022 tarihli kararı bu konuda yol göstericidir. Kurul, İİK m.259/1’deki kusursuz sorumluluğun yalnız maddi tazminat için geçerli olduğunu, manevi tazminat için TBK m.49 ve m.58’deki haksız fiil şartlarının aranacağını belirtmiştir. Haciz bilerek veya ağır kusurla, dayanağı olay yanlış gösterilerek hak kötüye kullanılmışsa manevi tazminat mümkündür.

Olayda alacaklı, sahte imzalı bir çeke dayanarak borçlunun maaşına ihtiyati haciz koydurmuştu. Genel Kurul, ciro silsilesi görünüşte düzenli olan çekte hamilin önceki cirantaların imzasını araştırma yükümlülüğü bulunmadığını, alacaklının maaş kesintilerinden yalnız birini tahsil ettiğini ve sahtelik ortaya çıkınca haczi kaldırttığını gözeterek kötü niyet veya ağır kusur görmedi; manevi tazminat hükmünü bozdu. Karar oy çokluğuyla verilmiştir.

Ders açık: haciz haksız çıktı diye manevi tazminat kendiliğinden gelmez. Alacaklının kötü niyetini veya ağır kusurunu somut olgularla göstermeniz gerekir.

Maddi tazminatta da indirim mümkündür. 2008 tarihli kararda Genel Kurul, davacının zararın doğmasında katkısı bulunduğu ve iyi niyetli olmadığı için eski Borçlar Kanunu m.43-44 (bugünkü TBK m.51-52) hükümlerinin gözetilmesi gerektiğini söylemiştir. TBK m.52’ye göre zarar gören, zararın doğmasında veya artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir.

Teminat Nedir, Neden İstenir ve Tazminatı Sınırlar mı?

Teminat, haciz haksız çıkarsa doğacak zararlar için mahkemeye yatırılan güvencedir. Tutarını ve şeklini hâkim serbestçe tayin eder (HMK m.87/1); ihtiyati haciz için kanunda sabit bir oran yoktur. Menfi tespit davasındaki yüzde onbeş kuralı (İİK m.72) burada uygulanmaz. Teminatı gerektiren koşullar değişirse hâkim teminatı artırabilir, azaltabilir, değiştirebilir veya kaldırabilir (HMK m.87/2).

Teminatın tazminatı sınırlayıp sınırlamadığı sık sorulur. Madde metni alacaklıyı “bütün zararlardan” sorumlu tutar ve teminatı ayrı bir yükümlülük olarak sayar. Metin, sorumluluğun üst sınırını teminat tutarıyla çizmez. Sonuçta ödenecek tazminatı ispatlanan zarar ve uygun illiyet bağı belirler; yatırılan teminat bu zararın karşılanması için ayrılmış bir güvencedir. Teminatın yetersiz olduğunu düşünen borçlu, haczin dayandığı sebeplerle birlikte teminata da itiraz edebilir (İİK m.265/1).

Anayasa Mahkemesi’nin 30.11.2023 tarihli kararı (E.2023/102, K.2023/203; Resmî Gazete 19.01.2024, sayı 32434) teminat şartını Anayasa’ya aykırı bulmamıştır. Mahkemeye göre teminat, borçlu ve üçüncü kişilerin ileride doğabilecek zararlarının karşılanması gibi meşru bir amaç taşır. Ekonomik durumu elverişli olmayanlar için de adli yardım yolu açıktır; HMK m.335 takip giderleri için teminat göstermekten muafiyeti adli yardım kapsamına alır. Karar, kuralın “haksız çıktığı takdirde bütün zararlardan mesul” bölümünü ise usul yönünden reddetmiş, bu bölümün esasını incelememiştir.

Haciz Üzerinizdeyken: Süreler ve İlk Adımlar

Tazminat davası sonradır; önce haczin kendisiyle uğraşmak gerekir. Yedi, on ve üç günlük süreler birbirine karıştırılır, bu yüzden aşağıdaki tablo kimin hangi süreye tabi olduğunu özetler:

Süre	Kimin süresi?	Dayanak	Ne gerekir?
10 gün	Alacaklı	İİK m.261	Karar tarihinden itibaren icra dairesinden infazı istemek; aksi hâlde haciz kendiliğinden kalkar
3 gün	İcra dairesi	İİK m.262	Haciz tutanağını, haciz sırasında hazır bulunmayan alacaklıya, borçluya ve gerekirse üçüncü şahsa tebliğ etmek
7 gün	Alacaklı	İİK m.264/1	Haczin uygulanmasından (gıyapta yapılmışsa tutanağın tebliğinden) itibaren takip talebinde bulunmak veya dava açmak
7 gün	Borçlu	İİK m.265/1	Kendisi dinlenmeden verilen karara; haczin dayandığı sebeplere, yetkiye ve teminata itiraz
7 gün	Üçüncü kişi	İİK m.265/2	Haczi öğrendiği tarihten itibaren sebeplere veya teminata itiraz
7 gün	Alacaklı	İİK m.264/2	Borçlunun ödeme emrine itirazının tebliğinden itibaren itirazın kaldırılmasını istemek veya dava açmak
1 ay	Alacaklı	İİK m.264/3	Haciz alacak davası görülürken konulmuşsa, esas hükmün tebliğinden itibaren takip talebinde bulunmak

Anayasa Mahkemesi’nin 11.12.2025 tarihli kararı (E.2025/142, K.2025/254; Resmî Gazete 09.03.2026, sayı 33191) on günlük infaz süresine açıklık getirmiştir. Mahkeme, m.261’deki “verildiği tarihten itibaren” ibaresini Anayasa’ya aykırı bulmamış, iptal talebini oy çokluğuyla reddetmiştir. Yani süre, kararın alacaklıya tebliğinden değil, mahkemece verildiği günden başlar; ihtiyati haciz kararının alacaklıya ayrıca tebliğ edilmesi gerekmez. Bu süre borçlu için fırsattır: alacaklı süreyi kaçırdıysa haciz kendiliğinden kalkmıştır ve bu durumu icra dosyasından ileri sürebilirsiniz.

Örnek bir takvim: karar 2 Mart’ta verilmişse alacaklı en geç 12 Mart’a kadar icra dairesinden infazı istemelidir. Haciz 5 Mart’ta, sizin huzurunuzda uygulandıysa yedi günlük itiraz süreniz ve alacaklının takip veya dava açma süresi 12 Mart’ta dolar. Kesin bitiş günü, tebliğ ve resmî tatiller gibi unsurlara göre değişebileceğinden dosya üzerinden kontrol edilmelidir.

İlk adımlar için sıralama şöyle olmalı:

1. Belgeleri alın: İhtiyati haciz kararını, haciz tutanağını ve tebliğ evrakını edinin; karar tarihini, haczin uygulandığı günü ve tebliğ tarihini not edin.
2. İtirazı değerlendirin: Haczin dayandığı sebepler, mahkemenin yetkisi ve teminat yönünden itiraz yedi gün içinde yapılır (m.265/1). İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yolu açıktır; istinaf başvurusu ihtiyati haczin icrasını durdurmaz.
3. Teminat karşılığı kaldırmayı düşünün: Borçlu para, mahkemece kabul edilecek rehin veya esham ve tahvilat depo ederek, taşınmaz rehin ya da muteber banka kefaleti göstererek haczin kaldırılmasını isteyebilir (m.266). Takibe başlandıktan sonra bu yetki icra mahkemesine geçer.
4. Alacaklının sürelerini denetleyin: m.261 ve m.264’teki sürelerin kaçırılıp kaçırılmadığını icra dosyasından kontrol edin.
5. Zararı belgeleyin: Hesap blokesi döneminin banka hareketlerini ve yaşadığınız somut kayıpları baştan toplayın.

Hangi Zararlar İstenebilir? İspat ve Belge Listesi

Kusursuz sorumluluk, zararın ispatından kurtarmaz. TBK m.50’ye göre zarar gören zararını ispat etmelidir; miktar tam ispat edilemiyorsa hâkim olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri gözeterek zararı hakkaniyete uygun biçimde belirler. Haksızlığın kesinleşmiş olması davanın yarısıdır; diğer yarısı rakamlardır. Genel Kurul da 2008 tarihli kararda, maddi tazminatın tespiti için tarafların tüm delillerinin toplanmasını ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasını istemiştir.

Dosyaya göre ispatlanabilen zarar kalemlerine örnek:

• Hesap bloke olduğu için kullanılan kredinin ek faizi ve masrafları
• Haczi kaldırmak için yatırılan teminatın maliyeti (banka teminat mektubu komisyonu gibi)
• Haczedilen malın muhafaza masrafı ve değer kaybı
• Haciz nedeniyle iptal edilen sözleşmeler ve ödenen cezai şartlar
• Üretim veya ticaretin durmasından doğan, belgeyle gösterilebilen gelir kaybı

Bu liste kabul garantisi vermez. Her kalem için haciz ile zarar arasında uygun illiyet bağı gösterilmelidir; yalnız ihtimale dayanan kâr kayıpları zor kabul edilir.

Dosya hazırlığında şu belgeler işe yarar:

• İhtiyati haciz kararı, haciz tutanakları ve banka haciz yazıları
• Esas dava veya takipte alacaklının haksız çıktığını gösteren karar ve kesinleşme şerhi
• Hesap hareketleri, kredi ve faiz dekontları
• Ticari defterler, iptal edilen sözleşmeler ve yazışmalar
• Hesap uzmanı bilirkişi incelemesine esas olacak veriler

Tazminat Davası: Süre, Mahkeme ve Haksız İhtiyati Tedbirle Fark

İhtiyati haciz ile ihtiyati tedbir sık karıştırılır, ama tazminat rejimleri farklıdır. Aşağıdaki karşılaştırma özellikle süre bakımından önemlidir:

Konu	İhtiyati haciz (İİK m.259)	İhtiyati tedbir (HMK m.392, 399)
Teminat	Zorunlu; ilama dayanan alacakta aranmaz	Kural olarak zorunlu; resmî belge veya kesin delile dayanan talepte mahkeme teminat almayabilir
Tazminat sorumluluğu	Alacaklı hacizde haksız çıkarsa bütün zararlar	Talep anında haksız olduğu anlaşılırsa, tedbir kendiliğinden kalkarsa veya itiraz üzerine kaldırılırsa
Dava yeri	İhtiyati haczi koyan mahkemede de görülebilir (m.259/4)	Esas hakkındaki davanın karara bağlandığı mahkemede açılır (m.399/2)
Süre	Madde süre yazmaz; haksız fiil zamanaşımı gündeme gelir	Hükmün kesinleşmesinden veya tedbirin kalkmasından itibaren bir yıl (m.399/3)

Süre meselesi: İİK m.259’da zamanaşımı yazmadığı için Yargıtay genel haksız fiil kurallarını uygulamıştır. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2015/13259 Esas, 2015/14734 Karar sayılı ve 15.12.2015 tarihli kararında, haksız icra takibi ve hacizler nedeniyle açılan tazminat davasında zamanaşımının, menfi tespit davasının kesinleştiği tarihten, yani haksızlığın saptandığı andan başlatılması gerektiği belirtilmiştir. O dönemde yürürlükte olan eski Borçlar Kanunu m.60 bir yıllık süre öngörüyordu; tazminat davası menfi tespit kararının kesinleşmesinden kısa süre sonra açılmıştı, ama aradan yaklaşık üç yıl geçtikten sonra ıslahla artırılan kısım için ileri sürülen zamanaşımı def’ini yerinde bulan Daire hükmü bozdu.

Bugünkü TBK m.72, haksız fiilden doğan tazminat istemini zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde fiilin işlendiği tarihten itibaren on yıl sonra zamanaşımına uğratır. Eylem aynı zamanda ceza kanunlarında daha uzun zamanaşımı öngörülen bir suçsa o süre uygulanır. Buna rağmen, haksız ihtiyati tedbirde kanunun açıkça bir yıl öngörmesi, ihtiyati hacizde de daha kısa sürenin savunma olarak ileri sürülme ihtimalini tamamen ortadan kaldırmaz. Bu yüzden haksızlık kesinleştikten sonra zararı hesaplatıp en geç bir yıl içinde dava açmak ve zararın büyük kısmını ilk dilekçede talep etmek sağlam yoldur.

Mahkeme meselesi: m.259/4, tazminat davasının ihtiyati haczi koyan mahkemede “dahi” görülebileceğini söyler. Asliye hukuk mu asliye ticaret mi olacağı ise tarafların tacir olup olmadığına ve uyuşmazlığın ticari nitelikte bulunup bulunmadığına göre belirlenir. Uygulamada mahkemeler arasında gönderme tartışmaları yaşanabilir; bu yüzden dilekçede ihtiyati haciz kararını veren mahkemenin ve dosya numarasının açıkça belirtilmesi önemlidir.

İstanbul’da Dosya Açarken Pratik Notlar

İstanbul’da Çağlayan’daki ve Anadolu yakasındaki adliyelerde çok sayıda asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemesi görev yaptığından, ihtiyati haciz kararının hangi mahkemeden çıktığı dilekçede açıkça yazılmalıdır. Bu pratik yön bir İstanbul örneğinde görülür: İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, 10.03.2026 tarihli 2026/242 Esas, 2026/251 Karar sayılı kararında, başka bir asliye ticaret mahkemesinin bağlantı gerekçesiyle kendisine birleştirdiği haksız ihtiyati haciz tazminat dosyasını, ihtiyati haczi veren mahkemelerde görülmesi gerektiği gerekçesiyle davanın ilk açıldığı mahkemeye geri göndermiştir. Bu, tek bir ilk derece mahkemesinin kararıdır ve bağlayıcı emsal değildir; ama birden çok haciz kararı varsa dilekçeyi ve dosya sırasını baştan planlamanın neden değerli olduğunu gösterir.

İstanbul’da ticari işletme sahibiyseniz şu pratik adımlar da fark yaratır:

• Hangi bankada, hangi tarih ve saatte blokenin uygulandığını haciz yazılarından çıkarın; zarar hesabı bu tarihlerden başlar.
• Birden fazla hesabınızda veya birden fazla bankada haciz varsa her biri için ayrı zarar dökümü yapın.
• Tedarikçi ve müşteri yazışmalarını saklayın; iptal edilen siparişlerin ve ertelenen ödemelerin haciz sebebiyle olduğunu gösterir.
• Avukatınız UYAP üzerinden icra ve mahkeme dosyasına erişebilir; sürelerin dosyada nasıl işlediğini oradan kontrol ettirin.

Sık Yapılan Hatalar

• Yedi günlük itiraz süresini kaçırmak: Süre, huzurunuzla yapılan hacizde haczin uygulandığı günden, aksi hâlde tutanağın tebliğinden işler. Üçüncü kişiler için öğrenme tarihi esastır.
• Haczin kalkmasını yeterli sanmak: Haciz kalkınca zarar bitmez; tazminat için asıl davanın sonucunu ve dava hakkınızın zamanaşımını izlemelisiniz.
• Zararı belgesiz anlatmak: “Şirket zarar etti” demek yetmez; kalem kalem, belgeyle ve illiyet bağıyla anlatmak gerekir.
• Manevi tazminatı otomatik saymak: Genel Kurul’un 2022/470 Karar sayılı kararında görüldüğü gibi, kötü niyet veya ağır kusur gösterilemezse manevi tazminat reddedilir.
• Zarara kendi katkınızı görmezden gelmek: Zararın doğmasında veya artmasında sizin davranışlarınız etkili olduysa hâkim TBK m.52 uyarınca tazminatı indirebilir; Genel Kurul 2008/45 Karar sayılı kararda davacının katkısını ve iyi niyetli olmayışını bu yüzden gözetmiştir.
• Zararı ıslahla büyütmek: Islahla artırılan kısım için süre ıslah tarihine göre değerlendirilir ve zamanaşımı defi ileri sürülebilir.

Sık Sorulan Sorular

Haksız ihtiyati haciz tazminatı için alacaklının kötü niyetli olması gerekir mi?

Maddi tazminat için gerekmez. İİK m.259/1 alacaklıyı, hacizde haksız çıktığı takdirde borçlunun ve üçüncü şahsın bütün zararlarından sorumlu tutar ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu bu sorumluluğu kusursuz sorumluluk olarak değerlendirmektedir. Alacaklının iyi niyetli olması onu kurtarmaz. Ancak zararı, haczin haksızlığını ve aralarındaki illiyet bağını ispat etmeniz ve olayda sizin katkınız varsa tazminatın indirilebileceğini hesaba katmanız gerekir.

Haksız haciz nedeniyle manevi tazminat alınabilir mi?

Alınabilir, ama şartlar maddi tazminattan ağırdır. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2018/246 Esas, 2022/470 Karar sayılı kararına göre manevi tazminat için TBK m.49 ve m.58 kapsamında kusur aranır. Haciz bilerek veya ağır kusurlu biçimde, dayanağı olay yanlış gösterilerek hak kötüye kullanılarak yaptırılmışsa manevi tazminat gündeme gelir. Salt haczin sonradan haksız çıkması bunun için yeterli sayılmaz; kişilik hakkının ihlal edildiğini gösteren somut olgular gerekir.

İhtiyati haciz kaldırıldı, tazminat hakkım otomatik doğar mı?

Genellikle hayır. Haczin itiraz üzerine veya teminat karşılığında kaldırılması alacaklıyı tek başına haksız çıkmış yapmaz. İhtiyati haciz yaklaşık ispatla verildiği için belirleyici olan genellikle alacaklının asıl dava veya takipte haksız çıkmasıdır. Haciz alacaklının süreleri kaçırması nedeniyle hükümsüz kalmışsa da zararın varlığını ve haciz ile arasındaki bağı ispat etmeniz gerekir. Dosyanın bu aşamasını mutlaka bir avukatla birlikte değerlendirin.

Alacaklı teminat yatırdıysa zararım teminat tutarıyla sınırlı mı kalır?

Madde metnine göre alacaklı borçlunun ve üçüncü şahsın “bütün zararlarından” sorumludur ve teminat ayrı bir yükümlülük olarak düzenlenmiştir. Metin sorumluluğu teminat tutarıyla sınırlamaz. Teminat, zararın karşılanması için ayrılmış güvence işlevi görür; ödenecek tazminatın miktarını ispatlanan zarar ve uygun illiyet bağı belirler. Teminatın yetersiz olduğunu düşünüyorsanız yedi gün içinde teminata itiraz edebilir, HMK m.87/2 uyarınca teminatın artırılmasını isteyebilirsiniz.

Haksız ihtiyati haciz tazminat davasında zamanaşımı ne kadardır?

Kanunda açık bir süre yoktur. Yargıtay, haksız haciz ve icra takibi nedeniyle açılan davalarda haksız fiil zamanaşımını uygulamıştır; 2015/14734 Karar sayılı karara göre süre haksızlığın kesinleştiği tarihten başlar. Bugünkü TBK m.72’ye göre süre iki yıl, her hâlde on yıldır. Haksız ihtiyati tedbirde ise HMK m.399/3 bir yıl öngörür. Tereddüde yer bırakmamak için haksızlık kesinleştikten sonra en geç bir yıl içinde dava açılması güvenli yoldur.

İhtiyati haciz kararına karşı ne zaman ve nereye itiraz edilir?

Kendisi dinlenmeden ihtiyati haciz kararı verilen borçlu, haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı yedi gün içinde ihtiyati haczi veren mahkemeye başvurarak itiraz edebilir (İİK m.265/1). Süre, huzurunuzla yapılan hacizlerde haczin uygulandığı günden, aksi hâlde haciz tutanağının tebliğinden başlar. İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna gidilebilir; bölge adliye mahkemesinin kararı kesindir ve istinaf başvurusu ihtiyati haczin icrasını durdurmaz.

Haciz üçüncü kişinin malına uygulandıysa o da tazminat isteyebilir mi?

Evet. İİK m.259/1, alacaklının hacizde haksız çıkması hâlinde yalnız borçlunun değil üçüncü şahsın zararlarından da sorumlu olduğunu açıkça söyler. Menfaati ihlal edilen üçüncü kişi, ihtiyati haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir (m.265/2). Tazminat için de zararını ispat etmesi ve haczin haksızlığının ortaya çıkması gerekir.

Sonuç: Haksız ihtiyati hacizde üç şey belirleyicidir: süre, belge ve zamanlama. Haciz üzerinizdeyken yedi günlük itiraz süresini ve alacaklının on ile yedi günlük yükümlülüklerini izleyin; zararı baştan belgeleyin; haksızlık kesinleşince dava hakkınızı bir yıl içinde kullanın. Elinizdeki ihtiyati haciz kararı için hangi sürenin işlediğini, tazminat davasının size ne kazandıracağını ve zararınızın nasıl hesaplanacağını birlikte değerlendirmek isterseniz iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

0