Kasten Yaralama Sonucu İş Göremezlik Tazminatı Nedir?
Kasten yaralama eylemi neticesinde mağdurun vücut bütünlüğünün ihlal edilmesi, Türk Borçlar Kanunu (TBK) madde 54 uyarınca bedensel zararların tazminini gerektirir. İstanbul avukatlık pratiğimizde sıkça karşılaştığımız üzere, bu tazminat türü mağdurun çalışma gücünde meydana gelen azalma veya tamamen kayıp nedeniyle uğradığı ekonomik eksilmeyi ifade eder. Kasten yaralanan bir birey, hastanede yattığı veya evde istirahat ettiği dönemde çalışamadığı için ‘geçici iş göremezlik’ tazminatına hak kazanırken; eğer yaralama kalıcı bir araz bırakmışsa ‘sürekli iş göremezlik’ tazminatı gündeme gelir. Uygulamada görüyoruz ki, kasten yaralama suçunun ceza davası boyutu devam ederken, tazminat davasının eş zamanlı veya hemen ardından açılması hak kayıplarının önüne geçmektedir.
İş Göremezlik Tazminatı Hesaplama Parametreleri 2026
2026 yılında yapılacak olan tazminat hesaplamalarında, yargı organları ve bilirkişiler belirli teknik kriterleri esas almaktadır. Bu hesaplamanın temel dayanağı, mağdurun kaza veya olay olmasaydı elde edeceği muhtemel gelirdir. PMF (French Population) veya TRH 2010 yaşam tabloları kullanılarak mağdurun bakiye ömür süresi belirlenir. İstanbul tazminat avukatı olarak yürüttüğümüz dosyalarda, hesaplamanın şu dört temel direk üzerinden yükseldiğini belirtmeliyiz: mağdurun olay tarihindeki aktüel geliri, kalıcı maluliyet oranı (Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik uyarınca), mağdurun yaşı ve kusur paylaşımı. TCK madde 86 kapsamında işlenen kasten yaralama suçunda faile verilen ceza kesinleştiğinde, bu durum hukuk mahkemesinde tam kusur karinesi oluşturabilmektedir.
Geçici İş Göremezlik Süresinde Elde Edilemeyen Kazançlar
Geçici iş göremezlik, mağdurun yaralanma tarihinden itibaren tıbben iyileşip işine dönebileceği güne kadar geçen süreyi kapsar. Bu sürenin belirlenmesinde kasten yaralama neticesinde alınan Adli Tıp Kurumu raporları hayati önem taşır. TBK madde 54/1 uyarınca, tedavi giderleri ile birlikte kazanç kaybı da talep edilebilir. 2026 yılı asgari ücret tutarları üzerinden yapılan projeksiyonlarda, mağdurun SGK kayıtları veya meslek odalarından gelen emsal ücret yazıları hesaplamaya dahil edilir. Eğer mağdur kayıt dışı çalışıyorsa, İstanbul gibi büyükşehirlerdeki hayat pahalılığı ve mesleki tecrübe dikkate alınarak asgari ücretin üzerinde bir bedel takdir edilmesi mümkündür. Büromuzda takip ettiğimiz kasten yaralama dosyalarında, mağdurun sadece maaşını değil, varsa yan haklarını (ikramiye, prim vb.) da tazminata dahil etmekteyiz.
Sürekli İş Göremezlik ve Kalıcı Maluliyet Tazminatı
Sürekli iş göremezlik tazminatı, yaralanmanın etkilerinin ömür boyu sürmesi durumunda ödenen sermaye niteliğinde bir bedeldir. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatlarına göre, maluliyet oranı %1 bile olsa, mağdurun bu engel nedeniyle sarf edeceği efor artacağı için tazminat ödenmelidir. 2026 yılındaki yargılamalarda, ‘progresif rant’ yöntemiyle gelecekteki gelirler %5 artış ve %5 iskonto kuralına göre hesaplanmaktadır. Örneğin, kasten yaralama sonucu el parmağını kaybeden bir teknisyenin mesleki hayatı boyunca çekeceği güçlük, bilirkişi marifetiyle parasal değere dökülür. İstanbul ağır ceza mahkemelerinde görülen davalara ek olarak açılan tazminat davalarında, TBK 55. madde uyarınca SGK tarafından yapılan rücuya tabi ödemeler hesaplanan tutardan mahsup edilir.
Yargıtay Kararları Işığında Kasten Yaralama Tazminatları
Yargıtay uygulamalarında kasten yaralama eylemi ‘haksız fiil’ olarak nitelendirilir ve tazminat sorumluluğu eylem tarihinden itibaren başlar. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 2021/4500 E., 2022/1200 K. sayılı ilamında belirtildiği üzere, ceza mahkemesinde alınan ‘hayati tehlike’ veya ‘organ işlev kaybı’ raporları, hukuk mahkemesi için bağlayıcı veri sunar. Ancak tazminat miktarının tespiti için tam teşekküllü bir üniversite hastanesinden veya Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu’ndan güncel yönetmeliğe uygun engellilik raporu alınması zorunludur. Uygulamada görüyoruz ki, haksız tahrik indirimi ceza davasında uygulansa dahi, hukuk hâkimi bu durumu kusur oranı üzerinden değerlendirerek tazminatta indirim yapma yetkisine sahiptir.
Manevi Tazminat ve Kasten Yaralamanın Psikolojik Etkileri
Kasten yaralama sadece fiziksel bir zarar değil, aynı zamanda ciddi bir manevi çöküntü ve korku yaratır. TBK madde 56 uyarınca, hâkim olayın özelliklerini, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını, yaralamanın vahametini gözeterek ‘hakkaniyete uygun’ bir manevi tazminata hükmeder. Manevi tazminat bir zenginleşme aracı olmamakla birlikte, 2026 yılındaki ekonomik koşullar ve satın alma gücü göz önüne alındığında, geçmiş yıllara oranla daha yüksek rakamların takdir edildiği gözlemlenmektedir. Özellikle darp edildikten sonra toplum içine çıkmakta zorlanan, psikolojik tedavi gören veya yüzünde sabit eser (iz) kalan mağdurlar için manevi tazminat, hukuki adaletin sağlanmasında kilit rol oynar.
Sıkça Sorulan Sorular
Kasten yaralanma sonrası tazminat davası açma süresi nedir?
Kasten yaralama eylemi aynı zamanda bir suç teşkil ettiği için ceza zamanaşımı süreleri uygulanır. TCK kapsamında kasten yaralama suçunun niteliğine göre 8, 15 veya 20 yıllık uzamış ceza zamanaşımı süresi içinde tazminat davası açılabilir. Ancak delillerin kaybolmaması adına olayın hemen ardından sürecin başlatılması önerilir.
Banka üzerinden ödenen tedavi masrafları tazminattan düşülür mü?
Eğer fail (yaralayan kişi), mağdurun tedavi masraflarını gönüllü olarak veya zorunlu olarak karşılamışsa ve bu durum dekontlarla ispatlanabiliyorsa, bu ödemeler toplam tazminat miktarından mahsup edilir. Ancak SGK tarafından karşılanan tedavi giderleri faile rücu edilmediği sürece doğrudan tazminat hesabından düşülmez.
Maluliyet raporu nereden alınmalıdır?
Hukuk mahkemelerince tazminat hesabına esas alınacak raporlar; Adli Tıp Kurumu, Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalları veya Sağlık Bakanlığı onaylı Engelli Sağlık Kurulu Raporu vermeye yetkili hastanelerden alınmalıdır. 2026 yılındaki güncel yönetmeliğe (Erişkinler İçin Terör, Kaza ve Yaralanmaya Bağlı Durum Bildirir Raporu) uygun olmayan raporlar hükme esas alınmaz.
Çalışmayan kişiler iş göremezlik tazminatı alabilir mi?
Evet, alabilir. Ev hanımları, öğrenciler veya o an işsiz olan bireylerin de bir ‘ekonomik çalışma gücü’ olduğu kabul edilir. Bu kişiler için hesaplama genellikle 16 yaşından büyükler için uygulanan asgari ücret üzerinden yapılır. Yargıtay, ev hanımlarının ev içi emeklerini de tazminata esas bir değer olarak kabul etmektedir.
Tazminat davası nerede açılır?
Kasten yaralama nedeniyle açılacak maddi ve manevi tazminat davasında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi’dir. Yetkili mahkeme ise genel kural gereği davalının yerleşim yeri, haksız fiilin işlendiği yer veya mağdurun (davacının) kendi yerleşim yeri mahkemesidir. İstanbul’da yaşayan bir mağdur, davasını İstanbul adliyelerinde açabilir.
Bu konuda hukuki destek almak için bizimle iletişime geçin.