Yurt Dışında Yaşayan Mirasçı Türkiye’deki Mirası Nasıl Alır? MÖHUK 20, Vekâletname ve Tapu İntikali 2026

Annesini, babasını ya da bir yakınını kaybeden ve yıllardır Almanya, Hollanda, Amerika ya da Körfez ülkelerinde yaşayan mirasçılar için en büyük sorun yalnızca acı değildir. Aynı anda İstanbul’daki bir daire, bir banka hesabı ya da bir arsa için hangi belgenin, kimden, hangi sırayla alınacağı da belirsizdir. Uzaklık, süre baskısı ve iki ülkenin birbirinden farklı kuralları işleri karmaştırır.

Bu rehberde yurt dışındaki mirasçının Türkiye’deki mirası nasıl devralacağını, hangi ülkenin hukukunun uygulanacağını, vekâletname ve apostil adımlarını, vergi beyanını, tapu intikalini ve en sık yapılan hataları sırasıyla açıklıyoruz.

Yurt Dışında Yaşayan Mirasçı Türkiye’deki Mirasa Nasıl Ulaşır?

Mirasçı yurt dışında yaşıyor diye mirastaki hakkından hiçbir şey kaybetmez. Miras, ölümle birlikte kendiliğinden mirasçılara geçer; yani devralma için mahkeme kararı beklenmez. Ancak bu hak, resmî kurumlar karşısında yalnızca belgeyle kullanılabilir. Pratikte süreç şu sırayı izler:

• Mirasçılık sıfatını gösteren veraset ilamının alınması,
• Türkiye’de işlem yapacak kişiye vekâlet verilmesi (mirasçı gelemiyorsa),
• Terekede taşınmaz varsa veraset ve intikal vergisi beyanının verilmesi,
• Tapu müdürlüğünde intikal işleminin yapılması,
• Banka, araç ve diğer varlıklar için ilgili kurumlara başvuru.

Mirasçılar arasında anlaşmazlık yoksa tüm süreç birkaç hafta ile birkaç ay arasında tamamlanabilir. Anlaşmazlık varsa tereke tespiti, miras ortaklığının giderilmesi gibi dava yolları gündeme gelir.

Hangi Ülkenin Hukuku Uygulanır? MÖHUK 20 ve Taşınmaz İstisnası

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’un (MÖHUK) 20. maddesine göre miras, ölenin millî hukukuna tabidir. Ölen kişi Türk vatandaşıysa Türk hukuku, yabancı uyruklu ise kural olarak kendi ülkesinin miras hukuku uygulanır. Ancak Türkiye’de bulunan taşınmazlar bakımından Türk hukuku uygulanır. Bu ayrım, özellikle yabancı uyruklu bir kişinin İstanbul’da dairesi varsa belirleyicidir.

Ölenin birden fazla vatandaşlığı varsa, bunlardan biri Türk vatandaşlığı ise Türk makamları açısından çoğunlukla Türk hukuku esas alınır. Yabancı hukukun uygulanacağı durumlarda ise hâkim, ilgili hukukun içeriğini resen araştırır; ayrıca tarafların belge sunması süreci hızlandırır. Bu nedenle ölenin vatandaşlık durumunu ilk adımda netleştirmek gerekir.

Veraset İlamı Yurt Dışından Nasıl Alınır?

Veraset ilamı, kimlerin hangi payla mirasçı olduğunu gösteren belgedir. Türkiye’deki tapu, banka ve vergi daireleri bu belge olmadan işlem yapmaz. Belge, sulh hukuk mahkemesinden ya da uygun durumlarda noterden alınabilir. Mirasçının kendisi Türkiye’ye gelmek zorunda değildir; bir avukat ya da güvenilir bir yakın vekâletle başvuruyu yürütebilir.

İstanbul’da işlemlerin yoğunluğu nedeniyle başvurunun hangi yerde yapılacağı da önemlidir. Mahkemeye başvuruda yetki genellikle ölenin son yerleşim yeri esas alınarak belirlenir. Başvuruda genellikle şu belgeler istenir:

• Ölüm belgesi ve nüfus kayıt örneği (mirasçıların tamamını gösteren),
• Mirasçıların kimlik bilgileri ve yurt dışı adresleri,
• Yurt dışındaki mirasçı için pasaport ya da kimlik örneği,
• Vekâletname (başvuru bir vekil aracılığıyla yapılıyorsa).

Mirasçılardan biri yabancı bir ülkede yaşıyor olsa bile, Türk hukukuna göre belirlenen miras payı değişmez. Eş, çocuklar ve diğer mirasçıların payları TMK’daki zümre sistemine göre hesaplanır; ikamet yeri bir paya etki etmez.

Vekâletname, Apostil ve Tercüme Adımları

Yurt dışındaki mirasçının en sık karşılaştığı engel, geçerli bir vekâletnameyi doğru biçimde hazırlamaktır. Vekâletname iki yoldan düzenlenebilir:

• Türk konsolosluğunda: Konsolosluk, vekâletnameyi Türk noteri gibi düzenler; Türkiye’de ek bir onay istenmez.
• Yabancı bir noterde: Belge üzerine apostil şerhi eklenmeli (1961 Lahey Sözleşmesi’ne taraf ülkeler için) ve Türkçeye yeminli tercüme yaptırılıp Türkiye’de noter onayı alınmalıdır.

Vekâletnamede yetkilerin açık yazılması şarttır. Veraset ilamı almak, vergi beyanı vermek, tapuda intikal yapmak, hisse satmak ve banka hesabını çekmek ayrı ayrı yetkilerdir. Taşınmaz satışı için özel yetki gerektiği unutulmamalıdır; genel nitelikli bir vekâletname tapuda reddedilebilir. Hatalı ya da eksik bir vekâletname aylarca gecikmeye yol açar.

Veraset ve İntikal Vergisi ile Tapu İntikali

Terekede taşınmaz ya da başka vergiye tabi mal varsa, mirasçılar veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermek zorundadır. Kanuna göre beyan süresi, ölümün Türkiye’de gerçekleştiği hâllerde 4 ay, yabancı bir ülkede gerçekleştiği hâllerde 8 aydır. Beyanname, ölenin yerleşim yerindeki ya da malın bulunduğu yerdeki vergi dairesine verilir ve yıllık istisna tutarları yeniden değerleme ile güncellendiğinden, güncel rakamlar her yıl vergi idaresinin duyurularından kontrol edilmelidir.

Vergi dairesinden alınan ilişiksizlik yazısı ile veraset ilamı birlikte tapu müdürlüğüne götürülür. İstanbul’daki tapu müdürlüklerinde randevu sistemi bulunduğundan işlem tarihi önceden alınmalıdır. İntikalde mal, tüm mirasçılar adına miras payı oranında tescil edilir; ardından mirasçılar anlaşarak payları devredebilir ya da paylaşım yapabilir.

Yurt dışındaki mirasçı için tapu işlemleri vekil aracılığıyla yapılabilir. Mirasçılardan biri payını üçüncü kişiye satmak isterse, tapuda tescil edildikten sonra satış mümkündür; ancak tereke borçları ve diğer mirasçıların hakları göz önünde bulundurulmalıdır.

Mirasın Reddi ve Süreler: Yurt Dışındaki Mirasçı İçin Kritik Uyarı

Terekenin borçlu olabileceğinden şüphelenen mirasçı, TMK 606 uyarınca mirası 3 ay içinde reddedebilir. Süre, mirasçının ölümü öğrenmesiyle işlemeye başlar. Yurt dışında bulunan mirasçı için de bu süre kural olarak aynıdır; uzaklık, süreyi kendiliğinden uzatmaz. Bu yüzden mirasçı, yakınının vefatını öğrendiği tarihi belgelemeli ve karar vermek için vakit kaybetmemelidir.

Reddetme hakkı, mirasçı terekeyle ilgili tasarruf işlemlerine girişirse zayıflayabilir. Örneğin terekedeki bir malı satmak ya da hesaptan para çekmek, mirası zımnen kabul olarak yorumlanabilir. Bu nedenle borç ihtimali olan dosyalarda önce tereke durumu öğrenilmeli, ardından işlem yapılmalıdır. Mirasın reddi, kişinin kendi alacaklılarına karşı da korunma yolu olabilir; ancak bu konuda somut durum çok önemlidir.

Yurt Dışındaki Mirasçıların En Sık Yaptığı Hatalar

Uygulamada tekrar eden sorunlar şunlardır:

• Apostilsiz ya da tercümesiz vekâletname hazırlatmak,
• Vekâletnamede özel yetkileri (taşınmaz satışı, paylaşım) yazmamak,
• Vergi beyan süresini kaçırarak gecikme faizi ve ceza riskine girmek,
• Mirasçıların tamamını içermeyen, eksik bilgiyle veraset ilamı almak,
• Diğer mirasçılarla yazılı anlaşma yapmadan tereke malını kullanmak,
• Yabancı hukukun uygulandığı durumda, o ülkenin hukukunu ispatlayacak belgeleri hazırlamamak.

Sık Sorulan Sorular

Yurt dışında yaşayan mirasçı veraset ilamı için Türkiye’ye gelmek zorunda mı?

Hayır. Mirasçı, konsoloslukta ya da apostilli bir yabancı noter vekâletnamesiyle bir avukata veya güvendiği bir kişiye yetki verebilir. Vekil, sulh hukuk mahkemesi veya noter aracılığıyla veraset ilamı alabilir, vergi dairesi ve tapu işlemlerini yürütebilir. Ancak vekâletnamede her işlem için yetkinin açıkça yazılması gerekir; aksi halde kurumlar işlemi reddedebilir.

Ölen yabancı uyruklu ise Türkiye’deki dairesi hangi hukuka göre paylaşılır?

MÖHUK 20 uyarınca miras kural olarak ölenin millî hukukuna tabidir; ancak Türkiye’deki taşınmazlar bakımından Türk hukuku uygulanır. Bu nedenle ölen kişinin İstanbul’daki dairesi Türk hukukuna göre intikal eder; yabancı ülkedeki banka hesabı ve diğer varlıklar ise çoğunlukla ölenin ülkesinin hukukuna göre değerlendirilir. Durum dosyaya göre değiştiğinden önceden hukuki görüş almak yerinde olur.

Vekâletname konsoloslukta mı, yabancı noterde mi yapılmalı?

İkisi de geçerli olabilir. Konsolosluk vekâletnamesi Türkiye’de ek onay istemez ve genelde daha hızlı kabul edilir. Yabancı noter vekâletnamesinde ise apostil şerhi, yeminli tercüme ve Türkiye’de noter onayı gerekir. Hangisinin seçileceği, mirasçının yaşadığı şehirde konsolosluk randevusunun bulunabilirliğine ve işlemin aciliyetine göre belirlenir.

Veraset ve intikal vergisi için süre ne kadar?

Ölümün Türkiye’de olduğu durumlarda beyanname verme süresi 4 aydır; ölüm yabancı bir ülkede gerçekleştiyse süre 8 aydır. Bu süre ölüm tarihinden başlar. Beyan süresinin kaçırılması, vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi riski doğurabilir. İstisna ve tarife tutarları her yıl güncellendiğinden, işlem yılındaki güncel rakamlar vergi dairesinden doğrulanmalıdır.

Yurt dışındaki mirasçı mirası reddedebilir mi, süre uzar mı?

Evet, reddedebilir; ancak süre kural olarak 3 aydır ve ölümün öğrenilmesinden itibaren işler. Yurt dışında olmak süreyi kendiliğinden uzatmaz. Reddetmek isteyen mirasçının süre dolmadan sulh hukuk mahkemesine başvurması gerekir. Terekedeki bir malı satmak ya da kullanmak ise mirasın zımnen kabul edildiği şeklinde yorumlanabileceği için, bu işlemlerden önce hukuki destek almak güvenlidir.

Mirasçılardan biri gelmek istemezse ya da ulaşılamıyorsa ne olur?

Ulaşılamayan mirasçı, diğer mirasçıların tapu intikalini ve işlemleri yürütmesine engel olmaz; intikal tüm mirasçılar adına payları oranında yapılır. Ancak taşınmazın satışı ya da paylaşımı için tüm mirasçıların onayı gerekir. Anlaşma sağlanamazsa miras ortaklığının giderilmesi (izale-i şuyu) davası açılabilir; gerekli hâllerde mirasçıya temsilci atanması da gündeme gelebilir.