Son güncelleme: 16.03.2026

Milletler Arası Özel Hukuk

Milletler Arası Özel Hukuk, farklı vatandaşlığa sahip olan kişiler arasındaki özel hukuk ilişkilerini konu almaktadır. Konunun temelini oluşturan çeşitli yasalar bulunmaktadır. Bunlardan birisi, 5718 sayılı Milletler Arası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun’dur. Yabancılık unsuru taşıyan özel hukuka ilişkin işlem ve ilişkilerde uygulanacak hukuk, Türk mahkemelerinin milletler arası yetkisi, yabancı kararların tanınması ve tenfizi bu kanunla düzenlenmiştir.

Uluslar arası (Milletler arası) özel hukuk, şahıslar arasında olan hukuk sorunlarında hangi devletin hukuk kanunlarının uygulanacağını karara bağlar. Hiçbir devlet kendi hukuku dışındaki hukuk sistemlerini yok sayamaz. Uyuşmazlıklar özellikle yurt dışında yaşayan vatandaşların sorunlarıyla ve yabancılarla ilgilidir. 2026 yılı itibarıyla bu alandaki Yargıtay içtihatları, özellikle tanıma-tenfiz davaları ve yurt dışında gerçekleştirilen hukuki işlemlerin Türkiye’deki geçerliliği bakımından belirleyici olmaya devam etmektedir.

Milletler Arası Özel Hukuk Nedir?

Hukuk içerisinde bulunmayan birçok kişi Milletler Arası Özel Hukuk Nedir? Sorusunun yanıtını bilmemektedir. Oysaki günümüz Türkiye’sinde yurt dışında yaşamak isteyen, eğitim ya da iş alanı faaliyetleri için yurt dışında bulunması gereken kişilerin sayıları giderek artmaktadır.

Kişilerle devlet arasındaki bağı bir ülkede yabancıların sahip olduğu hakları ve çeşitli ülkelerde geçerli olan kanunların çatışması nedeni ile ortaya çıkan uyuşmazlıkları çözmeyi ve bunun için çeşitli bağlama kuralları getirmeyi konu alan hukuk dalına Milletler Arası Özel Hukuk denilmektedir.

Milletler Arası Özel Hukuk Kanunu

Milletler Arası Özel Hukuk Kanunu kısaltması “MÖHUK”; 5718 sayılı kanun ile düzenlenmiştir. 12 Eylül döneminde çıkarılan 2675 sayılı yasa, 27 Kasım 2007 tarihinde yayınlanan 5718 sayılı yasayla değiştirilmiştir.

2675 sayılı yasadan önce bu konuda Cumhuriyet Döneminde çıkarılmış herhangi bir yasa olmamaktaydı. Yasal boşluğu, 1330 tarihli “Ecnebilerin hak ve vazifeleri hakkında muvakkat kanun” ve doktrin doldurmaktaydı.

Vatandaşlık hukuku ve yabancılar hukuku alt dalları kamu hukuku ile de ilgili olmaktadır. Şahıslar bazen birden çok vatandaşlık bağı taşıyabilir, yurtsuzlardan ya da göçebelerden, mültecilerden meydana gelebilirler.

Milletler Arası Özel Hukuk Kanunu yabancı hukukun uygulanması madde 2 gereğince;

(1) Hâkim, Türk kanunlar ihtilâfı kurallarını ve bu kurallara göre yetkili olan yabancı hukuku re’sen uygular. Hâkim, yetkili yabancı hukukun muhtevasının tespitinde tarafların yardımını isteyebilir.

(2) Yabancı hukukun olaya ilişkin hükümlerinin tüm araştırmalara rağmen tespit edilememesi hâlinde, Türk hukuku uygulanır.

(3) Uygulanacak yabancı hukukun kanunlar ihtilâfı kurallarının başka bir hukuku yetki kılması, sadece kişinin hukuku ve aile hukukuna ilişkin ihtilâflarda dikkate alınır ve bu hukukun maddi hukuk hükümleri uygulanır.

(4) Uygulanacak hukuku seçme imkânı verilen hâllerde, taraflarca aksi açıkça kararlaştırılmadıkça seçilen hukukun maddi hukuk hükümleri uygulanır.

(5) Hukuku uygulanacak devlet iki veya daha çok bölgesel birime ve bu birimler de değişik hukuk düzenlerine sahipse, hangi bölge hukukunun uygulanacağı o devletin hukukuna göre belirlenir. O devlet hukukunda belirleyici bir hükmün yokluğu hâlinde ihtilâfla en sıkı ilişkili bölge hukuku uygulanır.

2026 Yılında MÖHUK Uygulamaları ve Yargıtay İçtihatları

2026 yılı itibarıyla Yargıtay, MÖHUK kapsamındaki davalarda önemli içtihatlar geliştirmeye devam etmektedir. Özellikle aşağıdaki alanlarda dikkat çekici kararlar verilmektedir:

• Tanıma ve Tenfiz Davaları: Yargıtay, yurt dışında alınan mahkeme kararlarının Türkiye’de tanınması için kamu düzenine aykırılık şartını dar yorumlamaktadır. Türkiye’ye fiziksel olarak gelmeye gerek kalmaksızın vekâlet aracılığıyla tanıma-tenfiz davası açılabilmektedir.
• MÖHUK Madde 47 — Cebri İcra Yetkisi: Yargıtay içtihadına göre, milletlerarası yetki sözleşmeleri cebri icra işlemlerini kapsamamakta; Türk icra organları MÖHUK 47. madde kapsamında yetkili olmaya devam etmektedir.
• Yabancı Boşanma Kararları: Yurt dışında gerçekleştirilen boşanmaların Türkiye’de hukuki sonuç doğurabilmesi için tanıma davası zorunludur. Bu konuda Yurt Dışı Boşanma ve Tanıma-Tenfiz Davası rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Milletlerarası özel hukuk alanındaki davalar teknik ve karmaşık süreçler içermektedir. Hak kayıplarını önlemek için miras ve yabancılık unsuru taşıyan işlemlerde uzman bir avukattan destek almanız önemle tavsiye edilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Milletlerarası Özel Hukuk ile Uluslararası Hukuk Arasındaki Fark Nedir?

Uluslararası hukuk (kamu uluslararası hukuku) devletler arasındaki ilişkileri düzenlerken, Milletlerarası Özel Hukuk (MÖHUK) farklı ülkelere bağlı özel kişiler arasındaki hukuki uyuşmazlıklarda hangi devletin hukukunun uygulanacağını belirler. Kısaca MÖHUK, özel kişilerin uluslararası boyuttaki hukuki ilişkilerini düzenleyen iç hukuk kuralları bütünüdür.

Türkiye’de Yabancı Mahkeme Kararları Nasıl Geçerli Hale Getirilir?

Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de icra edilebilmesi için MÖHUK’un 50-59. maddeleri kapsamında Türk mahkemelerinde “tanıma” veya “tenfiz” davası açılması gerekmektedir. Tanıma kararın hukuki sonuçlarını kabul ettirirken, tenfiz kararın icra edilebilmesini sağlar. Yargıtay 2026 içtihadına göre bu davalar bizzat Türkiye’ye gelmeksizin vekâlet aracılığıyla yürütülebilir.

MÖHUK Kapsamında Hangi Davalara Türk Hukuku Uygulanır?

MÖHUK’un bağlama kurallarına göre belirlenen yabancı hukukun Türk kamu düzenine açıkça aykırı olması, bu ülkede ikamet eden kişilerin bulunmaması veya yabancı hukukun tespit edilememesi hâllerinde Türk hukuku uygulanır. Bunun yanı sıra tarafların hukuk seçimi yapma imkânı bulunduğu sözleşme ilişkilerinde açıkça Türk hukukunu seçmeleri durumunda da Türk hukuku geçerli olur.

{
“@context”: “https://schema.org”,
“@graph”: [
{
“@type”: “Article”,
“headline”: “Milletler Arası Özel Hukuk (MÖHUK) — 2026 Güncel Rehber”,
“description”: “Milletlerarası Özel Hukuk nedir, 5718 sayılı MÖHUK kapsamı, yabancı hukukun uygulanması ve 2026 Yargıtay içtihatları hakkında kapsamlı rehber.”,
“author”: {
“@type”: “Person”,
“name”: “Av. Merve Ari”
},
“publisher”: {
“@type”: “Organization”,
“name”: “Merve Ari Hukuk Bürosu”,
“url”: “https://merveari.av.tr”
},
“dateModified”: “2026-03-16”,
“url”: “https://merveari.av.tr/milletler-arasi-ozel-hukuk/”
},
{
“@type”: “FAQPage”,
“mainEntity”: [
{
“@type”: “Question”,
“name”: “Milletlerarası Özel Hukuk ile Uluslararası Hukuk Arasındaki Fark Nedir?”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “Uluslararası hukuk devletler arasındaki ilişkileri düzenlerken, MÖHUK farklı ülkelere bağlı özel kişiler arasındaki uyuşmazlıklarda hangi devletin hukukunun uygulanacağını belirler.”
}
},
{
“@type”: “Question”,
“name”: “Türkiye’de Yabancı Mahkeme Kararları Nasıl Geçerli Hale Getirilir?”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “MÖHUK madde 50-59 kapsamında Türk mahkemelerinde tanıma veya tenfiz davası açılması gerekmektedir. 2026 Yargıtay içtihadına göre bu davalar vekâlet aracılığıyla yürütülebilir.”
}
},
{
“@type”: “Question”,
“name”: “MÖHUK kapsamında hangi davalara Türk hukuku uygulanır?”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “Yabancı hukukun Türk kamu düzenine aykırı olması, tespit edilememesi veya tarafların Türk hukukunu seçmesi hâllerinde Türk hukuku uygulanır.”
}
}
]
}
]
}

{
“@context”: “https://schema.org”,
“@graph”: [
{
“@type”: “Article”,
“@id”: “https://merveari.av.tr/milletler-arasi-ozel-hukuk/#article”,
“headline”: “Milletler Arası Özel Hukuk (MÖHUK) — 2026 Güncel Rehber”,
“description”: “Milletlerarası Özel Hukuk nedir, 5718 sayılı MÖHUK kapsamı, yabancı hukukun uygulanması ve 2026 Yargıtay içtihatları hakkında kapsamlı rehber.”,
“image”: {
“@type”: “ImageObject”,
“url”: “https://merveari.av.tr/wp-content/uploads/2018/09/milletler-arasi-ozel-hukuk-son.jpg”
},
“author”: {
“@type”: “Person”,
“name”: “Av. Merve Arı”,
“url”: “https://merveari.av.tr”
},
“publisher”: {
“@type”: “Organization”,
“name”: “Merve Arı Hukuk Bürosu”,
“url”: “https://merveari.av.tr”,
“logo”: {
“@type”: “ImageObject”,
“url”: “https://merveari.av.tr/wp-content/uploads/2024/03/merveari-logo.png”
}
},
“datePublished”: “2018-09-20”,
“dateModified”: “2026-03-16”,
“mainEntityOfPage”: {
“@type”: “WebPage”,
“@id”: “https://merveari.av.tr/milletler-arasi-ozel-hukuk/”
}
},
{
“@type”: “FAQPage”,
“@id”: “https://merveari.av.tr/milletler-arasi-ozel-hukuk/#faq”,
“mainEntity”: [
{
“@type”: “Question”,
“name”: “Milletlerarası Özel Hukuk ile Uluslararası Hukuk Arasındaki Fark Nedir?”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “Uluslararası hukuk devletler arasındaki ilişkileri düzenlerken, MÖHUK farklı ülkelere bağlı özel kişiler arasındaki uyuşmazlıklarda hangi devletin hukukunun uygulanacağını belirler.”
}
},
{
“@type”: “Question”,
“name”: “Türkiye’de Yabancı Mahkeme Kararları Nasıl Geçerli Hale Getirilir?”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “MÖHUK madde 50-59 kapsamında Türk mahkemelerinde tanıma veya tenfiz davası açılması gerekmektedir. 2026 Yargıtay içtihadına göre bu davalar vekâlet aracılığıyla yürütülebilir.”
}
},
{
“@type”: “Question”,
“name”: “MÖHUK kapsamında hangi davalara Türk hukuku uygulanır?”,
“acceptedAnswer”: {
“@type”: “Answer”,
“text”: “Yabancı hukukun Türk kamu düzenine aykırı olması, tespit edilememesi veya tarafların Türk hukukunu seçmesi hâllerinde Türk hukuku uygulanır.”
}
}
]
}
]
}