HIRSIZLIK SUÇU

  HIRSIZLIK SUÇU HAKKINDA

Hırsızlık Suçu Nedir?

Başkasının zilyedinde olan taşınır malın, zilyedinin izni olmaksızın kendisine ya da başkasına yarar sağlamak amacıyla bulunduğu yerden alınmasına HIRSIZLIK SUÇU denilir.

Hırsızlık eyleminin temel şekli YTCK. 141. Maddesinde düzenlenmiştir. Buna karşılık YTCK. M. 141/1 suçun temel şeklini, m.142 ve 143 nitelikli halini düzenlemekte, m.144 ve 146 cezanın indirilmesini gerektiren durumlara yer vermekte, malın değerinin azlığı, ağır ve acil bir ihtiyacın karşılanması amacıyla suçun işlenmesi de duruma göre bir cezasızlık nedeni olarak öngörülmektedir.

Madde 141. Göre; (1) Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Ekonomik bir değer taşıyan her türlü enerji de taşınır mal sayılır.

TCK Madde 491; Her kim, diğerinin taşınabilir malını rızası olmaksızın faydalanmak için bulunduğu yerden alırsa altı aydan üç seneye kadar hapsolunur.

YTCK. 141. Maddesine göre hırsızlık suçunun temel şeklinin oluşabilmesi için;

  • Malın başkasına ait olması,
  • Taşınır (taşınabilir) olması,
  • Zilyedinin rızasının olmaması,
  • Malın bulunduğu yerden kendisine veya bir başkasına yarar sağlamak amacıyla alınması gerekir.

Basit Hırsızlık Suçu Nedir? Cezası Nedir?

Basit hırsızlık suçu Türk Ceza Kanunu 141. Maddesinde düzenlenmiştir. Hırsızlığın basit şekilde işlendiği durumlarda taraflar arasında uzlaştırma prosedürleri uygulanabilmektedir. Basit hırsızlık suçunda tarafların uzlaşamaması durumunda soruşturma ya da yargılama devam eder.

Suçun temel şeklindeki bir farklılık da suçun cezasında ortaya çıkar. Basit hırsızlık suçunun cezası eski Türk Ceza Kanununa göre altı ay hapis cezasından başlamaktaydı. Basit hırsızlık suçunun cezası yeni Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre ise bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası olarak belirtilmiştir.

Yargıtay uygulamasına göre, basit hırsızlık suçunun konusunu oluşturan unsurları inceleyecek olursak;

İnşaatta çalışan işçilerin, açıkta bırakmış oldukları kişisel eşyalarının çalınması,

-İşyerlerinin önüne teşhir için konulan eşyaların çalınması,

-Pazar yerlerindeki açıkta bırakılan sebze ve meyvelerin çalınması, yine pazar yerinde tezgâhta bulunan giyim eşyalarının çalınması,

-Tarım mevsimi dışında tarlalarda bırakılan tarım araçlarının çalınması,

-İnşaatta bırakılan inşaat malzemeleri dışındaki eşyaların çalınması,

-İşyerine mal indirilirken kısa süreliğine açıkta bırakılan eşyaların çalınması,

-Ev taşırken kısa süreliğine sokakta korunaksız bırakılan bisikletlerin çalınması,

-Plajlarda açık alanda bırakılan eşyaların çalınması,

-Yine parkta oturan bir kişinin, bankın üzerine koyduğu çantasının çalınması,

-Çocuk arabasındaki veya pazar arabasındaki eşyanın çalınması durumları basit hırsızlık suçu kavramlarındandır.

Basit hırsızlık suçunun cezası TCK 141 Maddesi düzenlemesine göre; 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıdır.

Nitelikli Hırsızlık Nedir? Cezası Nedir?

Suçun nitelikli halleri işlenen o suçun cezasını azaltan ya da arttıran nitelikli halleri olarak ikiye ayrılır. Nitelikli haller suçun işlenişi ile ilgili olabileceği gibi suçun işlendiği yer ve suçun işlendiği kişiye göre de değişir.

Hırsızlık suçunun nitelikli halleri Türk Ceza Kanunu 142. Maddesine göre şu şekilde düzenlenmiştir;

-Kime ait olursa olsun, kamu kurum ve kuruluşlarında veya ibadete ayrılmış yerlerde bulunan ya da kamu yararına veya hizmetine tahsis edilen eşya hakkında,

-Herkesin girebileceği bir yerde bırakılmakla birlikte kilitlenmek suretiyle ya da bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında,

-Halkın yararlanmasına sunulmuş ulaşım aracı içinde veya bunların belli varış veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında,

-Bir afet veya genel bir felaketin meydana getirebileceği zararları önlemek veya hafifletmek maksadıyla hazırlanan eşya hakkında,

-Adet veya tahsis veya kullanımları gereği açıkta bırakılmış eşya hakkında,

-Elektrik enerjisi hakkında,

İşlenmesi durumlarında iki yıldan beş yıla kadar hapis cezasına karar verilir.

 

Suçun;

-Kişinin malını koruyamayacak durumda olmasından veya ölmesinden yararlanarak,

-Elde veya üstte taşınan eşyayı çekip almak suretiyle ya da özel beceriyle,

-Doğal bir afetin veya sosyal olayların meydana getirdiği korku veya kargaşadan yararlanarak,

-Haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak suretiyle,

-Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle,

-Tanınmamak için tedbir alarak veya yetkisi olmadığı halde resmi sıfat takınarak,

-Barınak yerlerinde, sürüde veya açık yerlerde bulunan büyük veya küçükbaş hayvan hakkında işlenmesi durumunda üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezasına karar verilir.

 

Hırsızlık Suçuna Teşebbüs Nedir?

TCK. 765 Maddesinde daha önceki belirtilen yasaya göre; teşebbüs eksik ve tam olmak üzere ikiye ayrılmaktaydı. Bu durumda hangi halde suçun eksik teşebbüs ya da tam teşebbüs olduğu konularında sorun çıkartmaktaydı. Hırsızlık suçuna eksik teşebbüsün mümkün olduğu bazı durumlarda kabul edilmekle beraber, bu suça tam teşebbüsün mümkün olup olmadığı konusu da tartışılmaktaydı.

TCK 5237 sayılı eksik teşebbüs-tam teşebbüs ayrımını kaldırmış bulunmaktadır. Artık suçun tamamlanamadığı teşebbüs aşamasında kaldığı hallerde ceza verirken yeni yasa kabul edilmiştir. Buna göre de hâkim meydana gelen zarar veya tehlikenin ölçütlerine göre cezayı belirleyecektir.

Hırsızlık Suçunda İştirak Halinde Düzenlemesi Nasıl Olur?

TCK’NIN 491 VE 492 eski maddelerinde suçun iki kişiden fazla kişi tarafından işlenmesi durumu ağırlatıcı neden oluşturmaktaydı. Fakat TCK. Yeni maddelerinde bu durum ağırlaştırıcı neden olarak düzenlenmemiştir.

Hırsızlık suçunun kanuni tarifindeki eylemi birden fazla kişi gerçekleştirmiş olabilir. Bu gibi durumlarda müşterek faillik söz konusudur ve her fail kendi eyleminden sorumlu tutulmaktadır.

Hırsızlık Suçu Ceza Davası Nerede Açılır?

Hırsızlık suçları davalarına bakmakta yükümlü olan mahkeme Asliye Ceza Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme bakımından Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yer alan yetki kuralları gereğince suçun işlendiği yer mahkemesi yetkili mahkeme olmaktadır.

Hırsızlık Suçunda Cezanın Artırılması veya Azaltılması Koşulları Nelerdir?

Cezanın Artırılması;

Madde 143 göre; Hırsızlık suçunun gece vakti işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte birine kadar artırılır.

Gece vaktinin tanımı; güneşin doğuşundan 1 saat öncesi ile güneşin batmasından 1 saat sonraki zamandır.

Cezanın Azalması;

-TCK 144 Maddesine göre; Hırsızlık suçunun paydaş olunan veya üzerinde iştirak halinde mülkiyet ilişkisi bulunan mal üzerinde ortaklardan biri tarafından işlenmesi veya hukuki bir ilişkiye dayanan alacağı tahsil etmek amacıyla işlenmesi halinde fail 2 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Suçun bu halinin işlenmesi halinde soruşturma yapılması mağdurun şikâyetine bağlıdır.

-TCK 145 Maddesine göre; Hırsızlık suç konusu malın değeri az ise faile verilen cezada indirim yapılabileceği gibi ceza vermekten de vazgeçilebilir.

-TCK 168 Maddesine göre; Hırsızlık suçu sebebiyle mağdurun uğradığı zarar giderilirse, sanığa Etkin Pişmanlık nedeniyle ceza indirimi yapılması mümkündür.

Hırsızlık suçundan dolayı mağdurun uğramış olduğu zarar soruşturma aşamasında ya da dava açılıncaya kadar giderilirse verilecek cezanın 2/3 kısmına kadar indirim yapılabilir. Hırsızlık suçu ile mağdurun uğradığı maddi zarar kovuşturma sırasında giderilirse sanığa verilecek cezada 1/2 kısmında indirim uygulanabilir.

Hırsızlık Cezasının Adli Para Cezasına Çevrilmesi

Adli para cezası, işlenen bir suça karşılık hapis cezasıyla birlikte ya da tek başına uygulanabilen bir yaptırımdır. Basit hırsızlık suçu nedeni ile hükmedilen hapis cezası adli para cezasına çevrilebilir. Fakat etkin pişmanlık, sanığın yaşının küçüklüğü gibi durumlarla indirim yapılmadığı sürece, ceza miktarı nedeni ile nitelikli hırsızlık suçu adli para cezasına çevrilemez.

Hırsızlık Cezasında Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması

Sanık hakkında verilen cezanın belli bir denetim süresi içerisinde sonuçlanmaması, denetim süresi içerisinde belli koşullar yerine getirildiğinde ceza kararının hiçbir sonuç vermeyecek şekilde ortadan kaldırılması davanın düşmesine sebep olan bir ceza muhakemesi kurumudur. Basit ya da nitelikli hırsızlık suçu nedeni ile hükmedilen hapis cezası hakkında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmesi mümkündür.

Hırsızlık Cezasında Erteleme

Erteleme, mahkeme tarafından belirlenen cezanın cezaevinde infaz edilmesinden şartlı olarak vazgeçilmesi hükmüdür. Basit ya da nitelikli suçu nedeni ile hükmedilen hapis cezasının ertelenmesi de mümkündür.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

0

Related Posts

Yorum Gönder